سوره سجده — آیه 14

معانی کلمات:

• نَسِیتُمْ: ترک کردید و از یاد بردید (غفلت ورزیدید).
• إِنَّا نَسِینَاکُمْ: ما شما را ترک میکنیم (در عذاب رها میکنیم) و به حال خود وامینهیم.
• عَذَابَ الْخُلْدِ: عذاب جاودان و همیشگی که پایانی ندارد.

تفسیر آیه:

در روز قیامت، هنگامی که کافران و مشرکان وارد آتش میشوند، به آنان با سرزنش و توبیخ گفته میشود: «این عذاب را بچشید!» این کیفرِ آن است که در زندگی دنیا، لقای پروردگار و ایستادن در برابر او برای حساب را فراموش کردید و بهجای آماده شدن برای آن روز، در لذتهای زودگذر دنیا غرق شدید و به آخرت پشت کردید. خداوند نیز در مقابل این فراموشی، شما را در عذاب رها میکند و به حال خود وامینهد، بهگونهای که هیچ توجهی به فریاد و نالههایتان ندارد. سپس به آنان گفته میشود: «عذاب جاودان و همیشگی جهنم را بچشید؛ عذابی که هرگز پایان نمیپذیرد و لحظهای از آن کاسته نمیشود. این سزای اعمالی است که در دنیا انجام میدادید؛ کفر به خدا، ارتکاب گناهان و سرپیچی از فرمانهای او.»

فواید و درسهای آیه:

• یاد آخرت، عامل بازدارنده از گناه: کسی که به یاد روز قیامت و ایستادن در برابر خدا باشد، از گناهان دوری میکند و به اعمال صالح روی میآورد. فراموشی آخرت، سرآغاز همهی انحرافات و بدبختیهاست.
• عدالت و حکمت الهی: خداوند هرگز به بندگان خود ستم نمیکند؛ بلکه عذاب و پاداش، نتیجهی مستقیم اعمال خود انسان است. این آیه نشان میدهد که کیفر الهی بر اساس عدل کامل و در برابر کردار نادرست بندگان است.
• رحمت و فرصت توبه در دنیا: این هشدارها در قرآن بیان شده تا انسانها پیش از فرا رسیدن آن روز، بیدار شوند و با توبه و بازگشت به سوی خدا، خود را از چنین عاقبت شومی نجات دهند. خداوند در دنیا درِ رحمت را باز گذاشته و هیچکس را بدون اتمام حجت عذاب نمیکند.
• اهمیت مسئولیتپذیری: این آیه به انسان میآموزد که در برابر اعمال خود مسئول است و نمیتواند با غفلت و فراموشی، خود را از پاسخگویی برهاند. هر عملی، نیک یا بد، نتیجهی خود را در پی خواهد داشت.