سوره سجده — آیه 6

معانی کلمات:

• غیب: آنچه از حواس و دیدگان پنهان است، مانند امور آینده، اسرار دلها و حقایق unseen.
• شهادت: آنچه مشهود و قابل مشاهده است، یعنی عالم محسوس و آشکار.
• عزیز: غالب و نیرومندی که هیچکس بر او چیره نمیشود و در انتقام از دشمنانش تواناست.
• رحیم: بسیار مهربان نسبت به بندگان مؤمن خود.

تفسیر آیه:

این آیه اشاره به همان خدایی دارد که آفرینش آسمانها و زمین و تدبیر امور جهان را بر عهده گرفته است. او خدایی است که به تمام پنهانها و آشکارها آگاه است؛ نه چیزی از اسرار درون سینهها و نه رازهای نهفته در دلها بر او پوشیده میماند، و نه هیچ حادثهای در عالم محسوس از دیدگاه علم او پنهان است. او «عزیز» است؛ یعنی غالب و پیروز بر همه چیز، کسی که هیچ قدرتی نمیتواند در برابر ارادهاش بایستد و از دشمنانش انتقام میگیرد. در عین حال، او «رحیم» است؛ یعنی مهربانیاش شامل حال بندگان مؤمن میشود و آنها را مورد لطف و رحمت خاص خود قرار میدهد. پس او هم دارای قدرت کامل است و هم رحمت وسیع، و این دو صفت در کنار هم، مایه آرامش و امید مؤمنان است.

فواید و پیامهای آیه:

• شناخت این دو صفت الهی (عزت و رحمت) باعث میشود مؤمن در زندگی خود تعادلی بین امید و خوف ایجاد کند؛ نه آنقدر از گناه ناامید شود که رحمت خدا را فراموش کند، و نه آنقدر مغرور شود که از عظمت و قدرت او غافل بماند.
• علم خدا به همه پنهانها و آشکارها، انسان را به مراقبت از اعمال و نیات خود دعوت میکند؛ زیرا میداند که هیچ کاری از دید خدا پنهان نیست و این خود عاملی برای تقوا و پرهیزکاری است.
• این آیه آرامشبخش دلهای مؤمنان است؛ زیرا میدانند که خدایی که بر همه چیز تواناست و از هیچ چیزی بیخبر نیست، نسبت به آنها مهربان است و این مایه اطمینان و توکل در همه امور زندگی است.