سوره سجده — آیه 5

معانی کلمات:

• یُدَبِّرُ: تدبیر میکند، سامان میدهد و کارها را به نظم و ترتیب درمیآورد.
• یَعْرُجُ: بالا میرود، صعود میکند.
• مِقْدَارُهُ: اندازه و میزان آن.
• تَعُدُّونَ: میشمارید، حساب میکنید.

تفسیر آیه:

خداوند متعال، مدیر و مدبّر تمام امور جهان هستی است. او از آسمان (یعنی از مقام ربوبیت و فرمانروایی خود) کارهای مخلوقات را در زمین تدبیر میکند؛ روزیها را تقسیم مینماید، اجلها را تعیین میکند، و فرشتگان را با فرمانهای خود به سوی زمین میفرستد. سپس این تدبیر و فرمانها (یا فرشتهای که حامل آنهاست) در روزی به سوی او بازمیگردد و بالا میرود که اندازه و مدت آن روز، برابر با هزار سال از سالهایی است که شما در دنیا میشمارید. این بیانگر عظمت و وسعت عالم هستی و قدرت بینهایت خداوند است؛ زیرا آنچه برای بشر هزار سال طول میکشد، در نزد خداوند و در عالم ملکوت، تنها یک روز است. برخی مفسران گفتهاند که این اشاره به مسافت میان آسمان و زمین است که پیمودن آن برای فرشته در یک روز صورت میگیرد، در حالی که انسان برای طی این مسافت به هزار سال نیاز دارد. همچنین این آیه نشان میدهد که تدبیر الهی همواره در جریان است و هیچ لحظهای از آن خالی نیست.

فواید و پیامهای آیه:

• عظمت و قدرت بیپایان خداوند: این آیه به ما میآموزد که خداوندی که جهان را اینگونه وسیع و با این نظم دقیق اداره میکند، شایسته پرستش و اطاعت است و هیچ چیز برای او دشوار نیست.
• توکل بر خدا: وقتی بدانیم که همه امور جهان تحت تدبیر کامل و حکیمانه خداوند است، در سختیها و مشکلات زندگی، آرامش مییابیم و به او توکل میکنیم.
• نگرش فراتر از دنیا: این آیه ما را دعوت میکند که به فراتر از زندگی مادی و محدود دنیوی بنگریم و به عالم ملکوت و روز قیامت ایمان بیاوریم؛ روزی که نزد خداوند بسیار کوتاهتر از تصور ماست.
• امید و انگیزه برای بندگی: دانستن اینکه فرشتگان پیوسته در حال رفتوآمد و اجرای فرمانهای الهی هستند، ما را به یاد حضور دائمی خداوند میاندازد و انگیزه میدهد تا در مسیر بندگی و تقوا گام برداریم.