احزاب سۈرىسى — ئايەت 25

1) قىسقىچە سۆز ئىزاھاتى:

• وَرَدَّ: قايتۇردى، يەنە قايتىشىغا مەجبۇر قىلدى.
• بِغَيْظِهِمْ: ئۇلارنىڭ ئاچچىق-ئۆچكىسى بىلەن، يەنى غەزەپ ۋە ھەسرىتىنى ئىچىگە يۇتۇپ قايتىشتى.
• لَمْ يَنَالُوا خَيْرًا: ئۇلار ھېچقانداق ياخشىلىققا (غەلىبە ۋە مەنپەئەتكە) ئېرىشەلمىدى.
• وَكَفَى اللَّهُ الْمُؤْمِنِينَ الْقِتَالَ: ئاللاھ مۆمىنلەرگە ئۇرۇش قىلىشنىڭ ئېھتىياجىنى كەتۈردى، يەنى ئۇلارنى ئۆزى قوغداپ، دۈشمەننى يېنىۋەردى.
• قَوِيًّا: كۈچلۈك، ھېچكىم ئۇنىڭغا تاقابىل تۇرالمايدۇ.
• عَزِيزًا: غالىب، ھەممىدىن ئۈستۈن، ھېچكىم ئۇنى يېڭەلمەيدۇ.

2) ئايەتنىڭ تەپسىرى:

ئاللاھ تائالا بۇ ئايەتتە ئەھزاب ئۇرۇشىدىكى مۇھىم بىر ۋەقەنى بايان قىلىدۇ. ئەھزاب ئۇرۇشىدا قۇرەيش، غەتەفان ۋە ئۇلارغا قوشۇلغان باشقا قەبىلىلەر مەدىنىگە قارشى بىرلىشىپ ھۇجۇم قىلغان ئىدى. ئۇلار مۆمىنلەرنى يوقىتىش، ئىسلامنى غەلىبە قىلدۇرماسلىق نىيىتىدە كەلگەن ئىدى. ئەمما ئاللاھ تائالا ئۇلارنىڭ ھەممە ھىيلە-مىكىرلىرىنى بىكار قىلدى ۋە ئۇلارنى ھېچقانداق نەتىجە ئالماي، پەقەت ئاچچىق-ئۆچكە ۋە ھەسرىت ئىچىدە قايتىشىغا مەجبۇر قىلدى. ئۇلار دۇنيا ۋە ئاخىرەتتە ھېچقانداق ياخشىلىققا ئېرىشەلمىدى، ئارزۇ قىلغان غەلىبىگە يېتەلمىدى.

ئاللاھ تائالا مۆمىنلەرگە ئۇرۇش قىلىشنىڭ ئېھتىياجىنى كەتۈردى. ئۇ ئۆزىنىڭ قۇدرىتى بىلەن، بوران-چاپقۇن ۋە پەرىشتىلەر قاتارلىق كۆرۈنمەس قوشۇنلارنى ئەۋەتىپ، دۈشمەنلەرنى تارقىتىۋەتتى. شۇنداق قىلىپ مۆمىنلەر قىلىچ كۆتۈرۈپ ئۇرۇش قىلماي تۇرۇپلا غەلىبە قازاندى. بۇ ئاللاھنىڭ مۆمىنلەرگە بولغان مەدەتكارلىقى ۋە مېھرىبانلىقىنىڭ ئېنىق دەلىلىدۇر.

ئاللاھ تائالا كۈچلۈكتۇر، ھېچكىم ئۇنىڭغا تاقابىل تۇرالمايدۇ، ھېچكىم ئۇنى يېڭەلمەيدۇ. ئۇ غالىبتۇر، ئۆز مۈلكى ۋە پادىشاھلىقىدا ھەممىدىن ئۈستۈندۇر. ئۇ ئۆزىنىڭ دوستلىرىنى (مۆمىنلەرنى) ھەر قانداق دۈشمەندىن قوغدايدۇ ۋە ئۇلارغا ياردەم بېرىدۇ.

بۇ ئايەت بىزگە شۇنى ئۆگىتىدۇكى، ئاللاھ تائالا مۆمىنلەرگە ياردەم بېرىشكە قادىردۇر، ھەتتا ئۇلار ئاجىز ۋە ئاز سانلىق بولسىمۇ. ئاللاھقا تەۋەككۈل قىلغان ۋە ئۇنىڭغا ئىشەنگەن كىشىلەر ھەرگىز خار بولمايدۇ. ئاللاھنىڭ قۇدرىتى ۋە غالىبلىقى ھەممە نەرسىدىن ئۈستۈندۇر. شۇڭا بىز ھەر قانداق قىيىنچىلىق ۋە سىناققا دۇچ كەلگەندە، ئاللاھقا تايىنىشىمىز، ئۇنىڭدىن ياردەم تىلىشىمىز ۋە ئۇنىڭغا ئىشەنچ قىلىشىمىز كېرەك. ئاللاھ ھەر قانداق ئەھۋالدا مۆمىنلەرگە ياردەم بېرىشكە قادىردۇر ۋە ئۇلارنى قوغدايدۇ.