Саба сүресі — Аят 45

1. Сөздердің мағынасы:

• مِعْشَارَ — оннан бір бөлігі, яғни 1/10.
• نَكِيرِ — Менің ескертуім, азабым, жазам.
• آتَيْنَاهُمْ — оларға бергеніміз (күш-қуат, байлық, ұзақ ғұмыр және т.б. нығметтер).

1. Аяттың тәпсірі:

Бұл аятта Алла Тағала өткен ұммелердің де пайғамбарларын өтірікке шығарғанын хабарлайды. Олар — Ад, Сәмуд, Лұт қауымы, Ибраһим қауымы сияқты халықтар. Олар өздеріне жіберілген елшілерді жалғанға шығарып, қарсы шықты.

Содан кейін Алла Мекке мүшріктеріне назар аудартады: олар бұрынғы ұммелерге берілген күш-қуаттың, байлықтың, ұзақ ғұмырдың және басқа да нығметтердің оннан бір бөлігіне де жетпеген. Яғни, бұрынғы халықтар әлдеқайда қуатты, бай әрі көп болғанымен, олар пайғамбарларын өтірікке шығарған кезде, Алланың азабы оларды жойып жіберді. Олардың күш-қуаты да, байлығы да, саны да оларды Алланың жазасынан құтқара алмады.

Ал Мекке мүшріктері болса, олардан әлдеқайда әлсіз әрі аз. Сондықтан олар да пайғамбарды өтірікке шығарса, оларды да сол бұрынғыларға келген азап күтіп тұр. Алла Тағала: «Сонда Менің ескертуім, жазам қалай болды?» — деп, өткендердің тағдырын мысал етіп, кейінгілерді сақтандырады.

1. Аяттан алынатын пайдалар:

• Алла Тағала өткен ұммелердің тарихын мысал етіп, адамдарды ойлануға шақырады. Бұл — Құранның даналығы: өткеннен ғибрат алуға үндейді.
• Күш-қуат, байлық, санының көптігі адамды Алланың азабынан құтқара алмайды. Ең маңыздысы — иман және пайғамбарларды қабыл алу.
• Пайғамбарларды өтірікке шығару — бұрынғы ұммелердің де құрдымға кетуінің себебі болды. Бұл — бізге сабақ: Алланың елшілерін қабылдау — құтылудың жолы.
• Алла Тағала әділ әрі құдіретті. Ол берген нығметтерге шүкір етпегендер мен пайғамбарларды жалғанға шығарғандарды жазалайды.
• Бұл аят мұсылмандарды Алланың нығметтеріне шүкір етуге, пайғамбарлардың жолын ұстануға және Алланың ескертулерінен сабақ алуға шақырады.

Осылайша, бұл аят адамды иманға, шүкіршілікке және Алланың елшілерін құрметтеуге бастайды. Құран — адамзатқа тура жол көрсетуші, әрі өткендердің тарихынан ғибрат алуға шақырушы кітап.