Саба сүрөсү — Аят 54

1. Аяттагы түшүндүрүүнү талап кылган сөздөр:

• وَحِيلَ — тоскоолдук кылынды, бөгөт коюлду, алар менен каалаган нерселеринин ортосуна тосмо коюлду.
• مَا يَشْتَهُونَ — алар каалаган нерселер: ыйман келтирүү, тообо кылуу, дүйнөгө кайтуу жана жыргалчылыктар.
• أَشْيَاعِهِم — аларга окшош адамдар, алар сыяктуу болгон өткөн коомдор.
• شَكٍّ مُّرِيبٍ — күмөн саноо, шектенүү; «муриб» дегени — кишини тынчсыздандырып, ишенимден ажыратып, күмөнгө батырган катуу шек.

1. Аяттын түшүндүрмөсү:

Аллах Таала бул аятта акыретте каапырлардын абалын баяндайт. Алар өлгөндөн кийин жана кыямат күнү ыйман келтирүүнү, тообо кылууну, же кайра дүйнөгө кайтып келип жакшылык иштерди кылууну каалашат. Бирок ошол учурда алар менен каалаган нерселеринин ортосуна бөгөт коюлат — алар эми эч нерсеге жете албайт. Бул аларга гана эмес, мурунку замандарда да пайгамбарларды жалганга чыгарган, ыймандан баш тарткан коомдорго да ушундай болгон. Алар да өздөрү каалаган нерселерге жете албай калышкан.

Анткени алар дүйнөдө жашап турганда Аллахтын бирдигине, пайгамбарлардын чындыгына, өлгөндөн кийин тирилүүгө жана эсеп-кысапка бекем ишенишкен эмес. Тескерисинче, алардын ичинде терең күмөн, тынчсыздандырган шек болгон. Ошол күмөн аларды ыймандан тосуп, акыретте өкүнүчкө кабылтып, каалаган нерселеринен ажыратты.

1. Аяттан алынуучу пайдалар жана насааттар:

• Бул аят бизге дүйнөдө жашап турганда ыйман келтирүүнүн, тообо кылуунун жана жакшылык иштерди кылуунун убактысы чектелүү экенин эскертет. Өлгөндөн кийин өкүнүү пайда бербейт.
• Аллах Таала адилеттүү жана даанышман. Ал мурунку каапыр коомдорго да, кийинкилерге да бирдей мыйзамды колдонот: ким ыймандан баш тартса, акыретте каалаган нермесине жете албайт.
• Күмөн жана шек — адамды ыймандан алыстатуучу коркунучтуу илдет. Ошондуктан ыйманды бекем кармап, илим жана жакшы амалдар менен күмөндөн арылуу керек.
• Бул аят ыймандуу адамдарга кубаныч берет: алар дүйнөдө Аллахка ишенип, жакшылык кылса, акыретте каалаган жакшылыктарына жетишет, Аллахтын жыргалчылыктарына жетет.
• Аллахтын аяттары бизди ой жүгүртүүгө, акыретти эстөөгө жана ыйманды бекем кармоого чакырат. Бул — ыймандуу адам үчүн чоң мээрим жана жол көрсөтүү.