Fotir surasi — Oyat 25

Kalimalarning ma'nolari:

• بِالْبَيِّنَاتِ — aniq mo‘jizalar va dalillar.
• بِالزُّبُرِ — sahifalar, ya'ni yozilgan narsalar (masalan, Ibrohim alayhissalomning sahifalari).
• الْكِتَابِ الْمُنِيرِ — ochiq-oydin, yo‘lni yorituvchi kitob (Tavrot va Injil kabi).

Tafsir:

Agar sizni, ey Rasululloh, mushriklar yolg‘onchi deb hisoblasalar, bu siz uchun yangilik emas va sizni xafa qilmasin. Chunki sizdan oldin ham o‘tgan ummatlar o‘z payg‘ambarlarini yolg‘onchi qilganlar. Holbuki o‘sha payg‘ambarlar ularga Allohning birligini va o‘zlarining haqiqiy elchi ekanliklarini isbotlovchi aniq mo‘jizalar, ya'ni hissiy va aqliy dalillar bilan kelgan edilar. Shuningdek, ularga turli hukmlar jamlangan sahifalar (masalan, Ibrohim alayhissalomning sahifalari) va haq bilan botilni, yaxshilik bilan yomonlikni, to‘g‘ri yo‘lni noto‘g‘ridan ajratib ko‘rsatuvchi yorug‘ kitoblar (Tavrot, Injil kabi) ham olib kelgan edilar. Shunga qaramay, o‘sha ummatlar o‘z payg‘ambarlarini inkor etdilar. Demak, sizning qavmingizning sizni yolg‘onchi qilishi ham ajablanarli hol emas; bu payg‘ambarlarning odatiy sinovlaridan biridir. Siz o‘z vazifangizni ado eting, natijani Allohga topshiring.

Foydalar:

1. Payg‘ambarlarning yo‘li bir xil bo‘lgan — ular har doim haqni ochiq dalillar va yorqin hujjatlar bilan olib kelganlar, ammo odamlarning ko‘pchiligi o‘jarlik va takabburlik tufayli ularni inkor etgan.
2. Bu oyatda Rasululloh sollallohu alayhi vasallamga tasalli va sabr-o‘rgatish bor; demak, har bir haq da’vatchisi yo‘lidagi qiyinchiliklarga sabr qilishi kerak.
3. Islom da’vatining haqiqiyligi shundaki, u avvalgi payg‘ambarlar keltirgan narsalarni tasdiqlaydi va ularning davomi sifatida kelgan; bu esa Qur'onning ilohiy kitob ekanligiga yana bir dalildir.
4. Bu oyat mo‘minlarga sabr va matonatni o‘rgatadi hamda ularni haq yo‘lida mustahkam turishga chorlaydi, chunki haqning g‘alabasi oxir-oqibat albatta bo‘ladi.