Fotir surasi — Oyat 26

Kalimalarning ma'nolari:

• أَخَذْتُ – (azob bilan) ushladim, oldim.
• نَكِيرِ – mening inkorim, ya'ni ularning kufrini rad etib, ularni azob bilan jazolashim.

Tafsir:

Ushbu oyatda Alloh taolo avvalgi ummatlar haqida so'z yuritib, ularning payg'ambarlarni yolg'onchi qilganliklarini, Allohning oyatlarini inkor etganliklarini bayon qiladi. Shundan so'ng, Alloh taolo ularning qilmishlariga yarasha jazo berganini bildiradi: "So'ngra Men kofir bo'lganlarni (azob bilan) ushladim." Ya'ni, ular payg'ambarlarni yolg'onchi qilganlari va Allohning da'vatiga quloq solmaganlari uchun ularni turli xil azoblar – suvga g'arq qilish, qattiq shamol, qichqiriq (sayha), zilzila kabi musibatlar bilan jazoladim. Keyin Alloh taolo Payg'ambarimiz Muhammad (sollallohu alayhi vasallam)ga murojaat qilib: "Bas, Mening inkorim qanday bo'ldi?" – deydi. Ya'ni, ularning kufrini rad etib, ularni halok qilganim va azobim ularga qanday ta'sir ko'rsatganini ko'rib, undan ibrat oling. Bu savol tahdid va ogohlantirish ma'nosida kelgan bo'lib, Makka mushriklarini ham xuddi shunday oqibat kutayotganidan ogohlantiradi.

Oyatdan olinadigan saboqlar:

1. Alloh taoloning jazolashi adolatli va hikmatlidir – U zulm qiluvchilarni, kofirlarni qilmishlariga yarasha jazolaydi va bu Uning inkori (rad etishi)dir.
2. Tarixdagi halok bo'lgan ummatlar – ibrat maktabidir. Ularning oqibatiga nazar solib, o'zimizni xato-yo'l qilishdan saqlashimiz lozim.
3. Allohning azobi kechiksa ham, albatta keladi. Shuning uchun inson gunohda davom etmasligi, balki tavba qilib, to'g'ri yo'lga qaytishi kerak.
4. Payg'ambarlarni yolg'onchi qilish – eng og'ir gunohlardan biri bo'lib, bu o'z egasini halokatga yetaklaydi. Bu oyat orqali Alloh taolo mo'minlarga sabr qilishni va haq yo'lda mustahkam turishni o'rgatadi.