سوره فاطر — آیه 30

معانی کلمات:

• لِيُوَفِّيَهُمْ: تا اینکه (خداوند) پاداش آنان را بهطور کامل و بدون کم و کاست بدهد.
• أُجُورَهُمْ: مزد و پاداش اعمالشان.
• مِن فَضْلِهِ: از بخشش و احسان ویژهی خود (فراتر از استحقاق).
• غَفُورٌ: بسیار آمرزندهی گناهان بندگان.
• شَكُورٌ: بسیار سپاسگزار و پاداشدهندهی نیکیهای بندگان (در برابر کارهای کوچک، پاداش بزرگ میدهد).

تفسیر آیه:

خداوند متعال در ادامهی توصیف بندگان مخلص خود میفرماید: این مؤمنان که تلاوت قرآن میکنند، نماز را برپا میدارند و از آنچه روزیشان کردهایم، پنهان و آشکار انفاق مینمایند، هدفشان از این اعمال، رسیدن به تجارتی است که هرگز زیان و نابودی ندارد؛ تجارتی که سود آن، رضایت پروردگار و پاداش فراوان اوست. خداوند نیز به خاطر این اعمال خالصانه، پاداش آنان را بهطور کامل و بدون هیچ نقصانی عطا میکند و از فضل و کرم خود، افزون بر آنچه استحقاق دارند، به آنان عطا میفرماید؛ چنانکه در روایات آمده است، پاداشی که هیچ چشمی ندیده، هیچ گوشی نشنیده و به قلب هیچ بشری خطور نکرده است. سپس خداوند خود را با دو صفت زیبا معرفی میکند: او غفور است، یعنی گناهان و لغزشهای بندگان مؤمن را میبخشد و آنان را مؤاخذه نمیکند؛ و شکور است، یعنی از اعمال نیک آنان قدردانی میکند و در برابر کارهای کوچک، پاداشهای بزرگ و بینهایت عطا میفرماید.

فواید و پیامهای آیه:

1. امید به فضل الهی: این آیه به مؤمنان امیدواری میدهد که اعمال نیک آنان هرگز ضایع نمیشود و خداوند پاداش کامل آنان را میدهد و از فضل خود نیز بر آن میافزاید.
2. ترغیب به تلاوت قرآن، نماز و انفاق: این سه عمل (تلاوت، نماز و انفاق) کلید رسیدن به رضایت خداوند و پاداش عظیم او هستند.
3. آشتی میان خوف و رجا: ذکر صفت «غفور» به مؤمنان آرامش میدهد که گناهانشان بخشیده میشود و ذکر صفت «شکور» آنان را به انجام اعمال نیک بیشتر تشویق میکند.
4. عدل و فضل الهی: خداوند در عین عدالت (توفیهی کامل پاداش)، با فضل خود به بندگانش بیش از استحقاقشان عطا میکند که نشانهی کرم و رحمت بیپایان اوست.
5. تجارت پرسود: مؤمن با این اعمال، در حقیقت با خداوند معاملهای سودآور انجام میدهد که هرگز کساد نمیشود و سود آن، رضایت پروردگار و بهشت جاویدان است.