Fotir surasi — Oyat 30

Kalimalarning ma'nolari:

• لِيُوَفِّيَهُمْ – ularga to‘liq qilib berishi uchun.
• أُجُورَهُمْ – amallarining mukofotlarini, ajr-muzdlarini.
• مِن فَضْلِهِ – O‘zining fazlu karami ila, ya’ni qo‘shimcha inoyati bilan.
• غَفُورٌ – gunohlarini kechiruvchi.
• شَكُورٌ – yaxshi amallarni ko‘p martalab mukofotlovchi, shukr qiluvchi bandalariga ajrini to‘liq beruvchi.

Tafsir:

Alloh taolo Qur’on tilovati, namozni o‘z vaqtida barpo etish va O‘zi rizq qilib bergan narsalardan yashirin va oshkora infoq qilish kabi solih amallarni qiluvchi bandalari haqida xabar berib, ularning bu ishlari bejiz emasligini, balki ular bu bilan halok bo‘lmaydigan va kamaymaydigan savdoni — Robbilarining roziligi va ulug‘ ajrini umid qilishlarini aytadi. Keyin esa bu umidning amalga oshishini bayon qilib: “Ularga ajr-mukofotlarini to‘liq berishlari va O‘z fazlidan yana ziyoda qilishlari uchun” deydi. Ya’ni, Alloh ularning qilgan amallarining savobini to‘liq, kamaytirilmasdan beradi va bundan tashqari, O‘z fazlu karami bilan ularga qo‘shimcha inoyat qiladi — bu qo‘shimcha savoblar shunchalik ulug‘ki, uni hech bir ko‘z ko‘rmagan, hech bir quloq eshitmagan va hech bir inson qalbiga kelmagan. Chunki Alloh taolo “g‘afur” — ularning xato-yu gunohlarini kechiruvchi va “shakur” — ularning ozgina yaxshi amallariga ham ko‘p va ulug‘ ajr beruvchidir. U bandasining yaxshi amalini zoye qilmaydi, balki uni ko‘paytirib, o‘n barobardan yetti yuz barobargacha, hatto undan ham ortig‘ini beradi.

Foydalar:

1. Bu oyat mo‘minlarni yaxshi amallarga rag‘batlantiradi — ularning mehnati behuda ketmasligini, balki to‘liq mukofot olishlarini va’da qiladi.
2. Allohning fazli cheksizdir — bandaning amali qanchalik oz bo‘lmasin, Alloh o‘z karami bilan uni ko‘paytirib beradi. Bu esa insonni umidsizlikka tushmaslikka, kichik amallarni ham qadrlashga undaydi.
3. Allohning “g‘afur” va “shakur” ismlari mo‘minlarga umid bag‘ishlaydi — gunohlari kechirilishini va yaxshi amallari mukofotlanishini bilgan banda Allohga yanada yaqinlashadi va Uning rahmatidan umidini uzmaydi.
4. Bu oyat Qur’on tilovati, namoz va infoq kabi amallarning islomdagi o‘rni naqadar ulug‘ ekanini ko‘rsatadi — bu amallar insonni Allohning roziligiga va jannat ne’matlariga yetaklaydi.