سوره یس — آيت 12

1) ڪجهه لفظن جي معنيٰ:

• نُحْيِي الْمَوْتَىٰ: اسان مئن کي زنده ڪنداسين (قيامت جي ڏينهن ٻيهر جيئرو ڪرڻ).
• مَا قَدَّمُوا: اهي عمل جيڪي هنن اڳ موڪليا (دنيا ۾ ڪيا).
• آثَارَهُمْ: هنن جا نشان ۽ اثر (يعني اهي نيڪ يا بد ڪم جن جو سلسلو هنن کان پوءِ به جاري رهيو).
• أَحْصَيْنَاهُ: اسان ان کي ڳڻي ۽ لکي ڇڏيو.
• إِمَامٍ مُّبِينٍ: هڪ واضح ۽ کليل ڪتاب، يعني لَوحِ محفوظ.

2) آيت جي تفسير:

الله تعاليٰ پنهنجي قدرت ۽ علم جو بيان ڪندي فرمايو ته اسان ئي مئن کي قيامت جي ڏينهن ٻيهر جيئرو ڪنداسين ۽ انهن کان حساب وٺڻ لاءِ کڻي اينداسين. اسان هر اهو عمل لکون ٿا جيڪو انسان دنيا ۾ ڪري ٿو، ڀلي اهو چڱو هجي يا مدو. ان سان گڏ اسان انهن جا اثر ۽ نشان به لکون ٿا، يعني اهي ڪم جن جو سلسلو انسان جي مرڻ کان پوءِ به جاري رهي ٿو. جيڪڏهن چڱو اثر آهي، جهڙوڪ نيڪ اولاد، علم جيڪو ماڻهن کي فائدو ڏئي، يا صدقو جاري، ته ان جو اجر انسان کي مرڻ کان پوءِ به ملندو رهندو. ۽ جيڪڏهن مدو اثر آهي، جهڙوڪ ڪفر، شرڪ يا گناهه جي راهه ڏيکارڻ، ته ان جو وبال به ان کي پهچندو رهندو. اسان هر شيءِ کي هڪ واضح ڪتاب ۾ ڳڻي محفوظ ڪري ڇڏيو آهي، جيڪو لَوحِ محفوظ آهي ۽ ان ۾ ڪا به شيءِ رهجي نٿي سگهي.

3) هن آيت مان حاصل ٿيندڙ فائدا:

• الله تعاليٰ جو مئن کي جيئرو ڪرڻ ۽ قيامت تي يقين رکڻ اسان جي ايمان جو بنيادي حصو آهي، ۽ اهو اسان کي نيڪ عمل ڪرڻ جي ترغيب ڏئي ٿو.
• هر انسان جو هر عمل، ڀلي ننڍو هجي يا وڏو، لکيو وڃي ٿو. ان ڪري اسان کي گهرجي ته هميشه چڱا ڪم ڪيون ۽ برن ڪمن کان پرهيز ڪيون.
• صرف عمل ئي نه، پر ان جا اثر ۽ نشان به لکيا وڃن ٿا. ان مان معلوم ٿيو ته اسان کي اهڙا ڪم ڪرڻ گهرجن جن جو اثر اسان جي مرڻ کان پوءِ به ماڻهن لاءِ فائديمند رهي، جهڙوڪ علم سيکارڻ، صدقو جاري ڪرڻ ۽ چڱي تربيت ڏيڻ.
• اهو به سمجهڻ گهرجي ته مدو ڪم جي راهه ڏيکارڻ يا گناهه جي دعوت ڏيڻ جو وبال به انسان کي مرڻ کان پوءِ به ملندو رهندو، ان ڪري اسان کي اهڙن ڪمن کان پري رهڻ گهرجي.
• الله جو علم هر شيءِ تي محيط آهي ۽ سڀ ڪجهه لَوحِ محفوظ ۾ محفوظ آهي. اهو اسان کي الله جي علم ۽ قدرت تي ويساهه رکڻ ۽ ان کان ڊڄڻ جي ترغيب ڏئي ٿو.
• اسان کي گهرجي ته پنهنجو محاسبہ ڪيون ۽ اهڙا عمل ڪيون جيڪي اسان جي آخرت لاءِ ڀلائي جو سبب بڻجن ۽ ٻين لاءِ به چڱو مثال قائم ڪن.