سوره یس — آيت 38

1) لفظن جي معنيٰ ۽ وضاحت:

• وَالشَّمْسُ: ۽ سج.
• تَجْرِي: هلندي آهي، پنهنجي مدار ۾ سفر ڪندي آهي.
• لِمُسْتَقَرٍّ لَّهَا: ان جي لاءِ هڪ مقرر ٿيل حد ۽ منزل ڏانهن، جيڪا الله تعالى ان لاءِ مقرر ڪئي آهي.
• تَقْدِيرُ: اندازو ۽ مقرر ڪرڻ.
• الْعَزِيزِ: غالب ۽ زبردست ذات، جنهن کي ڪو به مغلوب نٿو ڪري سگهي.
• الْعَلِيمِ: هر شيءِ کي ڄاڻندڙ، جنهن جي علم کان ڪجهه به لڪل ناهي.

2) آيت جي تفسير:

الله تعالى پنهنجي قدرت جي نشانين ۾ سج جو ذڪر ڪندي فرمائي ٿو ته سج پنهنجي مقرر ڪيل رستي تي هلندو رهي ٿو ۽ هڪ اهڙي منزل ڏانهن وڃي رهيو آهي جيڪا الله تعالى ان لاءِ مقرر ڪئي آهي. اهو سج جو سفر ۽ ان جي رفتار جو اندازو الله تعالى جو مقرر ڪيل آهي، جيڪو ان حد کان نه اڳتي وڌندو آهي ۽ نه ان کان پوئتي رهندو آهي. اهو سڀ ڪجهه ان الله جي طاقت ۽ حڪمت جو نتيجو آهي، جيڪو زبردست ۽ غالب آهي، ڪو به ان تي غالب ٿي نٿو سگهي، ۽ اهو هر شيءِ کي چڱي طرح ڄاڻندڙ آهي، ان جي علم کان ڪجهه به لڪل ناهي. سج جي هلڻ، ان جي روشني ۽ گرمي، ۽ ان جي مقرر ڪيل وقت تي طلوع ۽ غروب ٿيڻ ۾ انسانن لاءِ وڏيون نشانيون ۽ عبرتون آهن، جيڪي الله جي وحدانيت ۽ قدرت جي گواهي ڏين ٿيون.

3) آيت مان حاصل ٿيندڙ فائدا ۽ سبق:

• الله تعالى جي قدرت ۽ حڪمت تي غور ڪرڻ سان انسان جي ايمان ۾ اضافو ٿئي ٿو.
• سج جو باقاعده ۽ منظم سفر ڏيکاري ٿو ته هن ڪائنات جو هڪ حڪيم ۽ قادر خالق آهي، جيڪو هر شيءِ کي سنڀالي رهيو آهي.
• الله تعالى جي صفتن "العزيز" ۽ "العليم" تي ايمان آڻڻ سان انسان کي يقين ٿئي ٿو ته ڪائنات جي هر شيءِ ان جي علم ۽ اختيار ۾ آهي.
• اهڙين نشانين تي غور ڪرڻ انسان کي الله جي عبادت ۽ شڪرگزاري ڏانهن راغب ڪري ٿو.
• قرآن مجيد ۾ ڪائناتي نشانين جو ذڪر انسان کي سائنسي حقيقتن ۽ روحاني هدايت ٻنهي ڏانهن متوجه ڪري ٿو، جيڪو اسلام جي عظمت ۽ قرآن جي حڪمت جو ثبوت آهي.