سوره صافات — آیه 27

معانی کلمات:

• أَقْبَلَ: روی آوردند، متوجه شدند.
• بَعْضُهُمْ عَلَىٰ بَعْضٍ: برخی از آنان به برخی دیگر.
• يَتَسَاءَلُونَ: یکدیگر را مورد پرسش و بازخواست قرار میدهند، با یکدیگر گفتگو و مجادله میکنند.

تفسیر آیه:

در این آیه، خداوند متعال صحنهای از روز قیامت را ترسیم میکند که در آن، کافران و مشرکان پس از وارد شدن به آتش دوزخ، رو به یکدیگر میکنند و به گفتگو و مجادله میپردازند. این رویارویی و پرسش و پاسخ میان آنان، نه از روی محبت و دوستی، بلکه از سرِ سرزنش، ملامت و ستیز است. در حقیقت، آنان در آن وضعیت هولناک، یکدیگر را مسئول گمراهی و عذاب خویش میدانند و هر یک دیگری را مقصر میشمارد. این تلاوم و تخاصم در حالی صورت میگیرد که هیچ سودی برایشان ندارد و تنها بر حسرت و اندوهشان میافزاید. این صحنه، بیانگر نهایت پشیمانی و اختلاف آنان در برابر عذاب الهی است، در حالی که در دنیا با یکدیگر همدست و همپیمان بودند.

فواید و پیامهای آیه:

• این آیه هشدار میدهد که پیروی کورکورانه از رهبران گمراه، در روز قیامت نه تنها سودی ندارد، بلکه موجب سرزنش و ستیز میان پیروان و رهبران خواهد شد.
• نشان میدهد که در قیامت، هیچ بهانهای پذیرفته نیست و روابط ظاهری و دوستیهای دنیوی که بر پایه باطل بنا شده باشد، به دشمنی و نزاع تبدیل میشود.
• انسان را به اندیشیدن درباره عاقبت کار خویش دعوت میکند تا در دنیا، با انتخاب راه حق و پیروی از پیامبران و اولیای الهی، از چنین سرنوشت تلخی در امان بماند.
• این آیه، عدالت و حکمت الهی را یادآور میشود که در آن، هر کس نتیجه اعمال خود را میبیند و هیچ ظلمی بر کسی نمیشود.