سوره صافات — آیه 98

معانی کلمات:

• کیداً: نقشهی پنهانی و نیرنگ برای رسیدن به هدف (در اینجا قصد نابودی حضرت ابراهیم علیهالسلام).
• الأسفلین: پستترین و مغلوبترین افراد؛ کسانی که در پایینترین درجهی ذلت و شکست قرار میگیرند.

تفسیر آیه:

پس از آنکه حضرت ابراهیم علیهالسلام با استدلالهای روشن، باطل بودن بتپرستی را آشکار ساخت و با قدرت توحید، بتهای قوم خود را در هم شکست، قوم او که خشمگین و درمانده شده بودند، تصمیم گرفتند نقشهای شوم برای نابودی او طراحی کنند. آنها اراده کردند که با نیرنگ و حیله، ابراهیم را از بین ببرند و برای این کار، او را در آتشی عظیم افکندند تا بسوزانند. اما خداوند متعال که همواره یار و یاور بندگان مخلص خود است، نقشهی آنان را نقش بر آب کرد و مکرشان را به خودشان بازگرداند. خداوند آتش را برای ابراهیم سرد و سلامت گردانید و آن دشمنان کینهتوز را به پستترین و ذلیلترین شکل ممکن، مغلوب و خوار ساخت. آنها که میخواستند ابراهیم را شکست دهند، خود شکست خوردند و رسوایی و نابودی نصیبشان شد. این آیه نشان میدهد که هیچ نیرنگ و توطئهای در برابر ارادهی خداوند توانایی ندارد و خداوند همیشه از بندگان صالح خود دفاع میکند.

فواید و درسهای آیه:

• پیروزی حق بر باطل: این آیه به ما میآموزد که هرچند دشمنان حق، با نقشهها و نیرنگهای خود تلاش کنند، اما سرانجام حق پیروز است و باطل نابود میشود. خداوند هرگز بندگان مخلص خود را تنها نمیگذارد.
• توکل بر خدا: حضرت ابراهیم علیهالسلام با وجود تهدید به آتش، بر خدا توکل کرد و خداوند او را نجات داد. این درس بزرگی است که در سختترین شرایط، تنها به خدا اعتماد کنیم و از او یاری بخواهیم.
• عاقبت کید و نیرنگ: کسانی که برای نابودی دیگران نقشه میکشند، در نهایت خودشان گرفتار عاقبت شوم آن میشوند. خداوند مکر بدکاران را به خودشان برمیگرداند و آنها را ذلیل و خوار میکند.
• محبت خدا به بندگان صالح: این آیه بیانگر محبت ویژهی خداوند به انبیا و اولیای خود است. خداوند در برابر دشمنانشان، آنها را یاری کرده و عزتشان را حفظ میکند. این مایهی امید و دلگرمی برای همهی مؤمنان است که در مسیر حق، هرگز تنها نیستند.