ص سۈرىسى — ئايەت 71

1. مەنىسى ئېنىق بولمىغان سۆزلەر:

— «بَشَرًا»: ئىنسان، ئادەم بالىسى. بۇ يەردە ئادەم ئەلەيھىسسالامنى كۆرسىتىدۇ.

— «طِينٍ»: لاي، پالچىق.

1. ئىزاھات:

ئى پەيغەمبەر، ئەسلىگىن ۋە ئىنسانلارغا ئېيتىپ بەرگىن، ئۆز ۋاقتىدا پەرۋەردىگارىڭ پەرىشتىلەرگە: «مەن لايدىن بىر ئىنسان يارىتىمەن» دېگەن ئىدى. بۇ يارىتىلىدىغان ئىنسان ئادەم ئەلەيھىسسالامدۇر. ئاللاھ تائالا ئۇنىڭ جىسمىنى لايدىن شەكىللەندۈرۈپ، تولۇق ۋۇجۇدقا كەلتۈرگەندىن كېيىن، ئۇنىڭغا جان ئۈفۈرۈپ، ھاياتلىق كىرگۈزىدۇ. شۇ چاغدا ئاللاھ پەرىشتىلەرگە ئادەمگە سەجدە قىلىشنى بۇيرۇيدۇ. بۇ سەجدە ئىبادەت سەجدىسى ئەمەس، بەلكى ھۆرمەت ۋە ئىكرام سەجدىسى ئىدى. ئىبادەت پەقەت يالغۇز ئاللاھقا خاستۇر. ئاللاھ تائالا ئىسلام شەرىئىتىدە باشقىلارغا ھۆرمەت سەجدىسى قىلىشنى ھارام قىلغان.

بۇ ئايەت ئىنساننىڭ يارىتىلىشىدىكى ئاللاھنىڭ قۇدرىتىنى ۋە ھېكمىتىنى ئەسلىتىدۇ. ئاللاھ تائالا لايدىن ئىنسان يارىتىپ، ئۇنىڭغا جان ئاتا قىلدى. بۇ ئىنسان ئۈچۈن ئۇلۇغ بىر شەرەپتۇر. شۇڭا ئىنسان ئۆزىنىڭ يارىتىلىش مەنبەسىنى ئويلىشى، ئاللاھنىڭ بۇيرۇقلىرىغا بويسۇنۇشى ۋە شۈكرى قىلىشى كېرەك. ئاللاھ تائالا ئىنساننى ئەڭ گۈزەل شەكىلدە يارىتىپ، ئۇنىڭغا ئەقىل ۋە ئىرادە بەرگەن. بۇ نېئمەتلەرگە شۈكرى قىلىش ھەر بىر مۇسۇلماننىڭ بۇرچىدۇر. قۇرئان كەرىم بىزگە ئىنساننىڭ يارىتىلىشى ھەققىدىكى ھەقىقەتلەرنى ئېيتىپ بېرىدۇ، بىز ئۇنى چوڭقۇر ئويلىنىپ، ئاللاھنىڭ بۈيۈكلۈكىنى تونۇشىمىز ۋە ئۇنىڭغا ئىخلاس بىلەن ئىبادەت قىلىشىمىز كېرەك.