ص سۈرىسى — ئايەت 73

1. مەنىسى چۈشەندۈرۈشكە تېگىشلىك سۆزلەر:

• «فَسَجَدَ»: سەجدە قىلدى، يەنى بۇيرۇققا بويسۇنۇپ باش ئەگدى.
• «الْمَلَائِكَةُ»: پەرىشتىلەر.
• «كُلُّهُمْ أَجْمَعُونَ»: ھەممىسى، بىرەرسىمۇ قالماي، جەمئىي.

1. ئايەتنىڭ تەپسىرى:

ئاللاھ تائالا پەرىشتىلەرگە ئادەمگە سەجدە قىلىشنى بۇيرۇغاندا، پەرىشتىلەرنىڭ ھەممىسى بىرەرسىمۇ قالماي، پەرۋەردىگارىنىڭ بۇيرۇقىغا ئىتائەت قىلىپ، ئادەمنى ھۆرمەتلەش ۋە ئۇنىڭ ئاللاھ تەرىپىدىن ئاتالغان ئورنىنى ئېتىراپ قىلىش يۈزىسىدىن سەجدە قىلدى. ئۇلارنىڭ ھەممىسى بىرلىكتە بۇيرۇققا بويسۇندى، ھېچبىرى ئىنكار قىلمىدى ۋە كەينىگە چېكىنمىدى. بۇ پەرىشتىلەرنىڭ ئاللاھنىڭ ئەمرىگە قانچىلىك تېز ۋە تولۇق ئىتائەت قىلىدىغانلىقىنى كۆرسىتىپ بېرىدۇ.

ئەمما ئىبلىس بۇ جەمئىيەتكە كىرمەي، تەكەببۇرلۇق قىلىپ سەجدە قىلمىدى. ئۇ ئاللاھنىڭ ئەمرىگە ئاسىيلىق قىلىپ، كاپىرلاردىن بولۇپ قالدى. بۇ ئايەت بىزگە شۇنى ئۆگىتىدۇكى، ئاللاھنىڭ بۇيرۇقىغا ئىتائەت قىلىش مۇئمىننىڭ ئەڭ ئاساسلىق سۈپىتىدۇر. پەرىشتىلەر گۇناھسىز، نۇرلۇق مەخلۇقات بولسىمۇ، ئاللاھنىڭ ئەمرىگە دەرھال بويسۇندى. بىز ئىنسانلار بولساق، ئەقىل-پاراسەت بېرىلگەن، ئەمما نەپسىمىز ۋە شەيتاننىڭ ۋەسۋەسىسى بىلەن ئۇرۇشۇپ ياشايمىز. شۇڭا بىز ئۈچۈن ئەڭ مۇھىمى — ئاللاھنىڭ ھەر بىر بۇيرۇقىغا قەلبىمىز بىلەن خۇشاللىق ۋە تەن بىلەن ئەمەلىي ئىتائەت قىلىش، تەكەببۇرلۇق ۋە ھەسەتتىن ساقلىنىشتۇر.

بۇ ئايەت يەنە شۇنى ئەسكەرتىدۇكى، ئىبلىس پەرىشتىلەردىن ئەمەس ئىدى، ئەمما ئۇلار بىلەن بىرگە ئەمر قىلىنغان ئىدى. ئۇ تەكەببۇرلۇق قىلىپ، ئۆزىنى ئادەمدىن ئۈستۈن كۆردى ۋە ئاللاھنىڭ ئەمرىگە ئاسىيلىق قىلدى. بۇ ئۇنىڭ كاپىرلاردىن بولۇپ قېلىشىغا سەۋەب بولدى. دېمەك، تەكەببۇرلۇق ۋە ھەسەت ئىنساننى ھەقىقەتتىن يىراقلاشتۇرۇپ، ھالاكەتكە ئېلىپ بارىدۇ.

ئى مۇئمىن قېرىنداشلار! كېلىڭلار، پەرىشتىلەرنىڭ ئىتائەتچانلىقىدىن ئىبرەت ئالىيلىق. ئاللاھنىڭ بۇيرۇقلىرىغا خۇشاللىق بىلەن بويسۇنايلىق، تەكەببۇرلۇقتىن ۋە ھەسەتتىن يىراق بولايلىق. ئاللاھ تائالا بىزنى ئىتائەتچان بەندىلىرىدىن قىلسۇن، ئىبلىسقا ئوخشاش تەكەببۇرلۇق قىلىپ ھالاك بولغانلاردىن قىلمىسۇن. ئامىن.