سوره نساء — آیه 47

معانی کلمات:

• نَطْمِسَ: محو کردن و از بین بردن اثر چیزی؛ در اینجا به معنای نابود کردن شکل و ویژگیهای صورت است.
• فَنَرُدَّهَا عَلَىٰ أَدْبَارِهَا: برگرداندن صورت به پشت سر، به گونهای که صورت در پشت گردن قرار گیرد و انسان قادر به دیدن و شنیدن نباشد.
• نَلْعَنَهُمْ: لعنت کردن و طرد کردن از رحمت خداوند.
• أَصْحَابَ السَّبْتِ: یهودیانی که در روز شنبه از صید ماهی نهی شده بودند، اما نافرمانی کردند و به عذاب الهی دچار شدند.

تفسیر:

ای کسانی که به شما کتاب آسمانی (تورات و انجیل) داده شده است! به قرآنی که بر پیامبر ما محمد (صلیاللهعلیهوسلم) نازل کردهایم ایمان بیاورید و از آن پیروی کنید؛ قرآنی که تصدیقکنندهی همان حقایقی است که در کتابهای شما وجود دارد و با آنها هماهنگ است. پیش از آنکه عذاب الهی بر شما نازل شود، ایمان بیاورید؛ عذابی که ممکن است صورتهای شما را محو کند و آنها را به پشت سر برگرداند، به گونهای که چهرهتان مانند پشت گردن شود و هیچ حس و درکی نداشته باشید، یا شما را مانند یهودیانِ نافرمانِ روز شنبه از رحمت خود دور کنیم و به شکل میمون و خوک درآوریم. همانان که از صید ماهی در روز شنبه نهی شدند اما نافرمانی کردند و به لعنت و خشم الهی گرفتار شدند. بدانید که فرمان خداوند همواره نافذ و قطعی است و هیچ چیز نمیتواند مانع اجرای ارادهی او شود.

فواید و پیامهای آیه:

1. اهمیت ایمان به قرآن: این آیه نشان میدهد که ایمان به قرآن، تصدیقکنندهی کتابهای آسمانی پیشین است و هیچ تعارضی میان آنها وجود ندارد؛ بنابراین بر همهی اهل کتاب واجب است که به پیامبر اسلام و قرآن ایمان بیاورند.
2. هشدار نسبت به عذاب الهی: خداوند متعال در این آیه با لحنی هشداردهنده، اهل کتاب را از عذاب خود میترساند تا شاید بیدار شوند و پیش از فرا رسیدن عذاب، ایمان بیاورند. این نشاندهندهی رحمت و لطف خداوند است که پیش از عذاب، هشدار میدهد.
3. عاقبت نافرمانی: داستان اصحاب سبت عبرتی است برای همهی انسانها که نافرمانی از دستورات الهی، عاقبتی جز خشم و لعنت خداوند ندارد و هیچ قومی از عذاب او در امان نیست.
4. قدرت مطلق خداوند: عبارت «وَكَانَ أَمْرُ اللَّهِ مَفْعُولًا» یادآور این حقیقت است که ارادهی خداوند همیشه نافذ است و هیچ قدرتی نمیتواند در برابر فرمان او بایستد؛ بنابراین انسان باید همواره در برابر او تسلیم و مطیع باشد.
5. دعوت به نجات و رستگاری: این آیه در حقیقت دعوتی است برای رهایی از عذاب و رسیدن به رستگاری، که نشاندهندهی محبت خداوند به بندگانش است؛ او نمیخواهد کسی را عذاب کند، بلکه میخواهد همه به راه حق بازگردند و از رحمت بینهایت او بهرهمند شوند.