Ан-Ниса сүрөсү — Аят 63

1. Сөздөрдүн мааниси:

• أُولَٰئِكَ — ана ошолор, тигилер.
• يَعْلَمُ اللَّهُ — Аллах билет.
• مَا فِي قُلُوبِهِمْ — алардын жүрөктөрүндөгү нерселерди (эки жүздүүлүктү, жашыруун ойлорду).
• فَأَعْرِضْ عَنْهُمْ — алардан жүзүңдү бур, аларга көңүл бурба.
• وَعِظْهُمْ — аларга насаат айт, эскерт.
• قَوْلًا بَلِيغًا — жүрөккө жеткен, таасирдүү, терең сөз.

1. Аяттын түшүндүрмөсү:

Бул аятта Аллах Таала пайгамбарга (ﷺ) эки жүздүү, ичинен башканы жашырып, сыртынан башкача сүйлөгөн адамдар жөнүндө айтып жатат. Аллах алардын жүрөктөрүндө эмне бар экенин, ички ойлорун, жашыруун ниеттерин толук билет. Эч нерсе Ага жашыруун эмес.

Ошондуктан Аллах пайгамбарга (ﷺ) аларга карата үч нерсени буйруйт:

Биринчиден — алардан жүзүңдү бур, аларга көңүл бурба, алардын жамандыгына жооп катары ачууланып, аларга каршы катаал мамиле кылба. Бул алардын жасаган иштерине жол коюу эмес, тескерисинче, аларга ыза болуп, кек сактабай, акылдуулук менен мамиле кылуу.

Экинчиден — аларга насаат айт, жакшы сөз менен эскерт. Алардын жасап жаткан жаман иштеринин кесепетин, акыбетин түшүндүр. Аларды туура жолго чакыр, тообо кылууга үндө.

Үчүнчүдөн — аларга жеке өздөрүнө, жалгыз калганда, жүрөктөрүнө жетчү, терең таасир этүүчү сөз айт. Бул сөз алардын ичин титиретип, ойлонтуп, коркутуп, акыреттеги жазаны эстетип, жүрөктөрүн ойготушу керек. Мындай сөз алардын жүрөгүнө жетип, аларды туура жолго бурууга себеп болушу мүмкүн.

Бул аят пайгамбарга (ﷺ) да, ошондой эле анын үммөтүнө да эки жүздүү адамдарга карата кандай мамиле кылуу керектигин үйрөтөт: аларга катаалдык кылбай, бирок акыйкатты айтып, насаат кылып, жүрөктөрүнө жетчү сөз менен эскертүү керек.

1. Аяттан алынуучу пайдалар:

• Аллах адамдардын жүрөктөрүндөгү сырларды, жашыруун ойлорду толук билет. Бул бизге Аллахтан эч нерсе жашыруун эмес экенин эскертип, ичибиз менен сыртыбызды таза кармоого түрткү берет.
• Ислам дини бизди жамандыкка жамандык менен жооп берүүгө эмес, акылдуулукка, насаат айтууга, жакшы сөз менен таасир этүүгө чакырат. Бул — исламдын сулуулугу, анын ырайымдуулугу.
• Жүрөккө жеткен, чын ыкластан айтылган жакшы сөз адамды өзгөртүүгө, туура жолго бурууга жөндөмдүү. Ошондуктан биз дайыма жакшы сөз айтып, адамдарды жакшылыкка чакырышыбыз керек.
• Ислам — бул зордук-зомбулук эмес, акыл-насаат, жакшы сөз, жүрөккө жеткен кеңеш менен тараган дин. Бул аят бизге исламдын чыныгы жүзүн — ырайымдуулукту, акылмандыкты, сабырдуулукту көрсөтөт.
• Ар бир адам өз жүрөгүн текшерип, ичиндеги ниетин тазалоого умтулушу керек. Анткени Аллах жүрөктөгүнү билет, жана биз Ага эсеп беребиз.