نساء سۈرىسى — ئايەت 63

1) لۇغەت ئىزاھاتى

• أُولَٰئِكَ: ئەنە شۇ كىشىلەر.
• يَعْلَمُ اللَّهُ مَا فِي قُلُوبِهِمْ: ئاللاھ ئۇلارنىڭ دىللىرىدىكى نەرسىنى بىلىدۇ.
• فَأَعْرِضْ عَنْهُمْ: ئۇلاردىن يۈز ئۆرۈگىن، ئۇلارغا پەرۋا قىلمىغىن.
• وَعِظْهُمْ: ئۇلارغا ۋەز-نەسىھەت قىلغىن.
• قَوْلًا بَلِيغًا: تەسىرلىك، دىلگە يېتىدىغان سۆز.

2) ئايەتنىڭ تەپسىرى

ئاللاھ تائالا بۇ ئايەتتە مۇنافىقلارنىڭ ئىچكى دۇنياسىنى ئاشكارىلايدۇ. ئۇلار سىرتىدا ئىمان دەۋاسى قىلغان بولسىمۇ، دىللىرىدا نىفاق ۋە يامان نىيەت يوشۇرغان كىشىلەردۇر. ئاللاھ ئۇلارنىڭ قەلبىدىكى مەخپىي نەرسىلەرنى تولۇق بىلىدۇ، ھېچ نەرسە ئۇنىڭدىن يوشۇرۇن قالمايدۇ.

شۇڭا پەيغەمبەر ئەلەيھىسسالامغا بۇنداق كىشىلەرگە قارىتا مۇنداق مۇئامىلە قىلىش بۇيرۇق قىلىندى: ئۇلارنى جازالاشقا ئالدىرماستىن، ئۇلاردىن يۈز ئۆرۈپ، ئۇلارنىڭ شەررىگە پەرۋا قىلماستىن، ئۇلارغا ۋەز-نەسىھەت قىلىش؛ ئاللاھنىڭ ھۆكۈملىرىنى ئۈمىد بىلەن قورقۇنچ ئارىلاش ئۇسۇلدا بايان قىلىپ، ئۇلارنىڭ دىلىگە تەسىر قىلىدىغان، ئىچكى دۇنياسىغا يېتىپ بارىدىغان كۈچلۈك ۋە مۇئەسسىرلىك سۆزلەرنى قىلىش. بۇ سۆزلەر ئۇلارنى يامان ئەمەللىرىدىن قايتۇرىدىغان، ئاللاھنىڭ ئازابىدىن قورقۇتىدىغان ۋە تەۋبە قىلىشقا ئۈندەيدىغان سۆزلەر بولۇشى كېرەك.

بۇ ئايەت شۇنى كۆرسىتىدۇكى، دەۋەت قىلىشتا يۇمشاق مۇئامىلە ۋە ھېكمەتلىك ئۇسۇل مۇھىم ئورۇن تۇتىدۇ. ھەتتا مۇنافىقلارغا قارىتا ھەم ئالدى بىلەن ئۇلارنى توغرا يولغا چاقىرىش، ئۇلارنىڭ قەلبىگە تەسىر قىلىدىغان نەسىھەت قىلىش تەلەپ قىلىنغان.

3) ئايەتتىن ئېلىنىدىغان پايدىلار

• ئاللاھ تائالا ھەممە ئادەمنىڭ قەلبىدىكى سىرلارنى، يوشۇرۇن نىيەتلىرىنى بىلىدۇ. بۇ ئىنساننى ئاللاھقا بولغان تەقۋالىق ۋە سەمىمىيەتلىك بولۇشقا ئۈندەيدۇ.
• ئىسلام دىنى جازالاشتىن بۇرۇن ئىسلاھ قىلىشنى، نەسىھەت قىلىشنى ۋە يۇمشاق مۇئامىلە قىلىشنى تەشەببۇس قىلىدۇ.
• سۆزنىڭ تەسىرلىك ۋە ھېكمەتلىك بولۇشى ئىنسانلارنىڭ قەلبىگە يېتىپ، ئۇلارنى توغرا يولغا قايتۇرۇشتا مۇھىم رول ئوينايدۇ.
• ئىسلام دىنى ئىنسانلارنى ئۈمىد ۋە قورقۇنچ ئارىلاش ئۇسۇلدا دەۋەت قىلىشقا، يەنى ئاللاھنىڭ رەھمىتىدىن ئۈمىد قىلىش ۋە ئازابىدىن قورقۇش ئارقىلىق توغرا يولغا چاقىرىشقا ئەھمىيەت بېرىدۇ.
• بۇ ئايەت مۇسۇلمانلارغا باشقىلارنىڭ خاتالىقلىرىغا قارىتا سەۋر-تاقەتلىك بولۇشنى، ئۇلارنى ئىسلاھ قىلىشقا تىرىشىشنى ۋە ئاخىرقى ھۆكۈمنى ئاللاھقا قالدۇرۇشنى ئۆگىتىدۇ.