غافر سۈرىسى — ئايەت 37

1. ئايەتتىكى چۈشەندۈرۈشكە موھتاج سۆزلەر:

• أَسْبَابَ: يوللار، ئىشىكلەر، ۋاسىتىلەر
• فَأَطَّلِعَ: قاراپ باقاي، كۆرۈپ باقاي
• زُيِّنَ: چىرايلىق كۆرسىتىلدى، ياخشى قىلىپ كۆرسىتىلدى
• صُدَّ: توسۇلدى، بۇرۇلدى
• السَّبِيلِ: ھەق يولى، توغرا يول
• كَيْدُ: مىكىر، ھىيلە-مىكىر
• تَبَابٍ: ھالاكەت، زىيان، خارابلىق

1. ئايەتنىڭ تەپسىرى:

پىرئەۋن مۇسا ئەلەيھىسسالامنىڭ ئاللاھ تائالانىڭ بىرلىكىگە ۋە ئۇنىڭ ھەممە نەرسىدىن ئۈستۈن ئىكەنلىكىگە دەۋەت قىلغانلىقىنى ئىنكار قىلىپ، ھامانغا: «ماڭا ئاسمانلارغا يېتىدىغان يوللارنى، يەنى ئاسمانلارنىڭ ئىشىكلىرىنى ۋە يوللىرىنى ياساپ بەر، شۇنداق قىلسام، مۇسا ئىبادەت قىلىۋاتقان ئىلاھنى ئۆز كۆزۈم بىلەن كۆرۈپ باقاي. مەن مۇسانىڭ ئۆزىدىن باشقا بىر ئىلاھ بار دېگەن دەۋاسىدا يالغانچى دەپ ئويلايمەن» دېدى. پىرئەۋن بۇ سۆزلەرنى ھەقىقەتنى يوشۇرۇش ۋە خەلقنى ئازدۇرۇش ئۈچۈن قىلدى.

شۇنىڭدەك، پىرئەۋنگە ئۇنىڭ يامان ئەمەلى چىرايلىق ۋە ياخشى قىلىپ كۆرسىتىلدى. ئۇ ھەق يولىدىن توسۇلۇپ، زىيانلىق ۋە بۇزغۇنچىلىق يولىغا بۇرۇلدى. پىرئەۋننىڭ مۇسانىڭ مۆجىزىلىرىنى ئىنكار قىلىش ۋە ھەقنى يوق قىلىش ئۈچۈن قىلغان ھىيلە-مىكىرلىرى پەقەت ھالاكەت ۋە زىيان ئىچىدە قالدى. ئۇنىڭ ھەرىكەتلىرى ئۇنىڭغا پەقەت خارلىق ۋە مەغلۇبىيەت ئېلىپ كەلدى، دۇنيا ۋە ئاخىرەتتە بەختسىزلىكتىن باشقا ھېچ نەرسە بەرمىدى.

بۇ ئايەتتىن ئىبرەت ئېلىش كېرەككى، كىمكى ھەقنى ئىنكار قىلىپ، كىبرى ۋە ھاۋايى-ھەۋەسىگە ئەگىشىپ، ئاللاھنىڭ يولىدىن توسىدىغان بولسا، ئۇنىڭ ئاقىۋىتى پەقەت ھالاكەت ۋە زىيان بولىدۇ. ئاللاھ تائالا ھەقنى ئۈستۈن قىلىدۇ ۋە باتىلنى يوق قىلىدۇ. شۇڭا، ھەر بىر مۇسۇلمان ھەق يولىدا چىڭ تۇرۇپ، ئاللاھنىڭ بىرلىكىگە ئىمان ئېيتىشى ۋە ئۇنىڭ رەھمىتىگە ئېرىشىشى كېرەك.