سوره غافر — آیه 37

معانی کلمات:

• أَسْبَابَ السَّمَاوَاتِ: راهها و درهای آسمانها.
• أَطَّلِعَ: برسم و آگاه شوم، بنگرم.
• تَبَابٍ: هلاک و نابودی، زیانکاری.

تفسیر آیه:

فرعون در ادامه سخنان کفرآمیز خود به وزیرش هامان گفت: «ای هامان! برای من بنایی بلند و برجی عظیم بساز تا شاید به راههای آسمانها دست یابم و از آن بالا روم و به معبود موسی بنگرم که او ادعا میکند خدایی در آسمانهاست؛ و من بهراستی گمان میکنم موسی در ادعای خود دروغگوست.» این سخنان فرعون صرفاً برای فریب مردم و توجیه کفر خود بود، نه از روی حقیقتجویی.

خداوند در ادامه میفرماید: اینچنین کار زشت فرعون در نظر او آراسته شد و زیبا جلوه کرد، بهگونهای که آن را نیک پنداشت و از راه راست و طریق هدایت بازماند و نتوانست به حق ایمان بیاورد. و نیرنگ و حیله فرعون که میکوشید با آن حق را باطل و باطل را حق جلوه دهد، جز به زیان و نابودی او نیانجامید و سرانجامی جز هلاکت و شقاوت در دنیا و آخرت برایش به بار نیاورد.

فواید و پیامهای آیه:

• غرور و تکبر، انسان را به جایی میرساند که حتی حقایق آشکار را انکار کند و برای توجیه خود دست به کارهای باطل بزند؛ پس باید از این صفت زشت دوری جست.
• کسی که در پی حقیقت نباشد و تنها به دنبال تأیید خود باشد، خداوند او را به حال خود رها میکند و اعمال زشتش در نظرش زیبا جلوه میکند.
• نیرنگ و حیله برای مقابله با حق، همیشه محکوم به شکست است و نتیجه آن جز خسران و نابودی نیست؛ زیرا خداوند حامی حق و اهل حق است.
• ایمان واقعی، نیازمند فروتنی و تسلیم در برابر حق است؛ نه لجاجت و تکبر که انسان را از راه هدایت بازمیدارد.