Сураи Гафир — Оят 67

1. Маънои калимаҳое, ки ба шарҳ ниёз доранд:

• تُرَابٍ — хок, замин.
• نُّطْفَةٍ — нутфа, қатраи обӣ (мани) ки асоси офариниши инсон аст.
• عَلَقَةٍ — алақа, яъне хӯни басташуда ки дар аввали ҳомилагӣ дар бачадон ба вуҷуд меояд.
• طِفْلًا — тифл, кӯдаки хурдсол.
• أَشُدَّكُمْ — ашудд, яъне давраи қувват ва камолоти ҷисмонӣ ва ақлӣ.
• شُيُوخًا — шуюх, пиронсолон, солхӯрдагон.
• أَجَلًا مُّسَمًّى — аҷали муайян, муддати мушаххас ва маълум дар илми Худо.

1. Тафсири оят:

Худованди Таъоло дар ин оят баён мекунад, ки Ӯст он Зоте, ки шуморо офаридааст. Оғози офариниши шуморо аз хок қарор дод — зеро падари аввалини шумо Одам (алайҳис-салом) аз хок офарида шудааст. Сипас офариниши наслҳои ӯро тавассути нутфа идома дод, ки қатраи оби ночиз аст. Баъд аз он нутфа ба алақа — хӯни басташуда табдил меёбад. Пас аз ин марҳилаҳо, Худованд шуморо аз шиками модарон ҳамчун кӯдакони хурдсол берун меоварад. Сипас шуморо зинда нигоҳ медорад, то ба давраи қувват ва камолоти ҷисмонӣ бирасед. Баъд аз он то ба синни пиронсолӣ расед. Дар миёни шумо касоне ҳастанд, ки пеш аз расидан ба ин марҳилаҳо вафот мекунанд. Ҳамаи ин марҳилаҳо барои он аст, ки шумо ба аҷали муайян — муддати мушаххасе, ки Худованд дар илми худ таъин кардааст, бирасед. Ин ҳамаро Худо барои он анҷом медиҳад, то шумо андеша кунед, далелҳои тавҳидро бифаҳмед ва бидонед, ки ҳеҷ маъбуде ғайр аз Ӯ нест ва танҳо Ӯ сазовори ибодат аст.

1. Фоидаҳое, ки аз ин оят ба даст меоянд:

• Ин оят инсонро ба андеша водор мекунад, ки ба марҳилаҳои офариниши худ назар кунад ва бузургии Худовандро дарк намояд.
• Ҳаёти инсонӣ аз хок то нутфа, алақа, кӯдакӣ, ҷавонӣ ва пиронсолӣ — ҳама далели қудрати Худованд ва дониши бепоёни Ӯст.
• Инсон бояд фаҳмад, ки умри ӯ маҳдуд ва муайян аст ва ҳар лаҳза имкон дорад ба охират бирасад, пас бояд барои охират омода бошад.
• Оят инсонро ба тавҳид — ягонагии Худованд — даъват мекунад, зеро танҳо Ӯ метавонад ин ҳама марҳилаҳоро бо чунин дақиқӣ тартиб диҳад.
• Инсон бояд аз ин оят дарс гирад, ки ҳаёти дунё гузаро аст ва ҳадафи аслӣ ибодати Худованд ва расидан ба хушнудии Ӯст.
• Ин оят инсонро ба шукргузорӣ ва тафаккур дар неъматҳои Худованд ташвиқ мекунад, то дилҳо ба ислом ва Қуръон гармтар шаванд.