Гафир сүресі — Аят 67

1. Сөздердің мағынасы:

• تُرَابٍ — топырақ.
• نُّطْفَةٍ — ұрық тамшысы (еркек пен әйелдің ұрық сұйықтығы).
• عَلَقَةٍ — ұйыған қан.
• طِفْلًا — сәби, нәресте.
• أَشُدَّكُمْ — күш-қуатыңыздың толысу шағы, ер жету кезеңі.
• شُيُوخًا — қарттар, шалдар.
• يُتَوَفَّىٰ — жаны алынады, қайтыс болады.
• أَجَلًا مُّسَمًّى — белгіленген мерзім, белгілі уақыт.
• تَعْقِلُونَ — ойлайсыңдар, ақылға саласыңдар.

1. Аяттың тәпсірі:

Аллаһ Тағала — сендерді жоқтан жаратқан Жаратушы. Ол әуелде аталарың Адамды (ғ.с.) топырақтан жаратты. Содан кейін адамзат ұрпағын ұрық тамшысынан, одан соң ұйыған қаннан жаратып, ана құрсағында түрлі кезеңдерден өткізді. Осылайша сендерді нәресте болып дүниеге шығарады. Содан кейін күш-қуаттарың толысып, ер жету шақтарыңа жетулерің үшін өмір сүргізеді. Кейін қартайып, шал болуларың үшін өмір береді. Араларыңда осы кезеңдерге жетпей-ақ жаны алынып, қайтыс болатындар да бар. Осының бәрі — әркімнің өмірі Аллаһтың алдын ала белгілеген мерзіміне жетуі үшін. Осындай жаратылыстағы кезеңдер мен өмірдің өзгеруінде Аллаһтың құдіретіне, бірлігіне дәлелдер бар. Осы дәлелдерді ойлап, түсінулерің үшін және Аллаһтан басқа тәу етер ешкім жоқ екенін ұғынуларың үшін.

1. Аяттан алынатын пайдалар:

• Адамның жаратылу сатылары — Аллаһтың құдіретінің айқын дәлелі. Осыны ойлау адамды иманға жетелейді.
• Өмірдің әр кезеңі — туу, ер жету, қартаю — бәрі Аллаһтың белгілеген өлшемімен жүреді. Бұл адамды тағдырға мойынсұнуға, сабырлы болуға үйретеді.
• Өмірдің қысқалығы мен өлімнің сөзсіздігі адамды дүниеқоңыздықтан сақтандырып, ақыретке дайындық жасауға шақырады.
• Аллаһтың жаратылыстағы кемел жүйесін көріп, ойлану — ақыл иелеріне тән қасиет. Бұл адамды Раббысын тануға, Оған шүкір етуге бастайды.
• Әр адамның өмірінің ұзақтығы әртүрлі болғанымен, бәрі де белгілі бір мерзімге жетеді. Бұл — Аллаһтың әділдігі мен даналығының көрінісі.
• Осы аят адамды ойлауға, түсінуге, иманға келуге шақырады. Ислам — ақыл мен ойды құрметтейтін дін екенін көрсетеді.