Ğafir surəsi — Ayə 67

Sözlərin izahı:

• تُرَابٍ (torpaq): Yer üzünün torpağı; burada insanın ilk yaradılışının başlanğıcına işarədir.
• نُطْفَةٍ (nütfə): Kişi və qadının mayesindən olan kiçik damla; insanın ana bətnindəki ilk mərhələsi.
• عَلَقَةٍ (əlaqə): Qatılaşmış qan parçası; nütfədən sonrakı mərhələ.
• أَشُدَّكُمْ (əşüdd): Bədənin tam gücləndiyi, yetkinlik yaşına çatdığı dövr.
• شُيُوخًا (şüyux): Qocalar, yaşlılar; ömrün son mərhələsi.
• أَجَلًا مُّسَمًّى (müəyyən edilmiş vaxt): Allahın elmində təyin olunmuş ölüm vaxtı.

Ayənin təfsiri:

Allah-təala buyurur ki, sizi yaradan Odur. İlk insanı — atanız Adəmi (əleyhissəlam) torpaqdan yaratdı. Sonra onun nəslini kiçik bir damladan, sonra qatılaşmış qandan yaratdı. Bu mərhələlər ana bətnində bir-birini əvəz edir və insan tədricən formalaşır. Sonra sizi körpə uşaq kimi dünyaya çıxarır. Sonra böyüyüb güclənirsiniz, bədəniniz tam yetkinlik yaşına çatır. Daha sonra qocalıb yaşlı insanlara çevrilirsiniz. İçinizdən bəziləri bu mərhələlərə çatmadan əvvəl vəfat edir. Bütün bunlar ona görədir ki, hər biriniz Allahın əzəli elmində təyin etdiyi müəyyən bir vaxta — ölüm anına çatasınız. Bu yaradılış mərhələləri və ömür boyu keçdiyiniz yollar Allahın qüdrətinin və təkliyinin aydın dəlilləridir. Bəlkə bunları düşünüb anlayasınız və yaradanınızı tanıyasınız.

Ey insan! Bir düşün: torpaqdan başlayan bu yol necə də heyrətamizdir. Sən heç bir şey deyildin, sonra bir damla oldun, sonra bir ət parçası, sonra körpə, sonra gənc, sonra qoca. Hər mərhələdə səni kim qorudu? Kim sənə güc verdi? Kim ömrünü saydı? Elə bir Rəbb ki, hər şeyi ölçü ilə yaradır və heç nə Onun elmindən kənarda qalmır. Bu dəlillər qarşısında qəlbin yumşalsın, Allaha yönəl, Onun rəhmətindən ümidini kəsmə. Çünki səni yoxdan var edən, sənə ömür verən və hər an səni görən Odur. Gəl, bu ayələri düşünərək imanını təzələ, şükrünü artır və özünü Onun yolunda saxla.