سوره غافر — آیه 67

معانی کلمات:

• تُرَاب: خاک
• نُطْفَة: منی، نطفه
• عَلَقَة: خون بسته شده
• أَشُدّ: کمال قوت و توانمندی، سن بلوغ و جوانی
• شُیُوخ: جمع شیخ، پیران و سالخوردگان
• أَجَلًا مُسَمًّی: زمان معین و مشخص شده در علم خداوند

تفسیر آیه:

اوست خدایی که شما را از خاک آفرید؛ یعنی نخستین پدر شما آدم را از خاک آفرید و سپس نسل شما را از نطفه پدید آورد. پس از آن، نطفه را به خون بسته تبدیل کرد و در مراحل مختلف در رحم مادر، شما را شکل داد تا اینکه به صورت کودک خردسالی از شکم مادر بیرون میآیید. سپس شما را باقی میگذارد تا به سن جوانی و کمال قوت برسید و پس از آن به تدریج پیر و سالخورده میشوید. برخی از شما پیش از رسیدن به این مراحل، جانشان گرفته میشود و میمیرند. خداوند این مراحل را برای شما مقرر کرده است تا به زمان معینی که در علم او مشخص شده است برسید و عمر شما به پایان برسد. هدف از این آفرینش و تحولات، آن است که شما با اندیشیدن در این مراحل، قدرت و یگانگی خدا را درک کنید و به او ایمان آورید و تنها او را عبادت کنید.

فواید و درسهای آیه:

1. شناخت قدرت بیپایان خداوند: این آیه ما را به تفکر در مراحل آفرینش خود دعوت میکند؛ از خاک تا نطفه، از خون بسته تا کودک، از جوانی تا پیری. این تحولات شگفتانگیز نشان میدهد که خالق ما قادر مطلق است و هیچ چیز برای او دشوار نیست.
2. یادآوری مرگ و پایان عمر: بیان این مراحل، ما را به یاد مرگ میاندازد و اینکه زندگی در این دنیا محدود است. این یادآوری باعث میشود تا از فرصتهای زندگی برای انجام کارهای نیک و عبادت خدا بهره ببریم.
3. دعوت به شکرگزاری: وقتی به این همه نعمت که خداوند در طول زندگی به ما داده است فکر کنیم، شایسته است که شکرگزار او باشیم و نعمتهای او را در راه رضایتش به کار بگیریم.
4. توحید و یکتاپرستی: این مراحل آفرینش، دلیل روشنی بر یگانگی خداوند است. هیچ کس جز او نمیتواند چنین آفرینش دقیق و کاملی داشته باشد؛ بنابراین سزاوار است که تنها او را عبادت کنیم و از شرک به او دوری کنیم.
5. حکمت و تدبیر الهی: هر مرحله از زندگی انسان با حکمت و تدبیر خاصی همراه است. این نشان میدهد که آفرینش بیهوده نیست و همه چیز بر اساس علم و حکمت بینهایت خداوند صورت میگیرد.