شوری سۈرىسى — ئايەت 4

1. ئايەتتىكى ئاچقۇچلۇق سۆزلەر:

— «لَهُ»: ئۇنىڭغا، يەنى ئاللاھ تائالاغا.

— «مَا فِي السَّمَاوَاتِ وَمَا فِي الْأَرْضِ»: ئاسمانلاردىكى ۋە زېمىندىكى بارلىق نەرسىلەر.

— «الْعَلِيُّ»: ئەڭ ئۈستۈن، ئۆزىنىڭ زاتى، قۇدرىتى ۋە غالىبلىقى بىلەن ھەممىدىن ئۈستۈن تۇرغۇچى.

— «الْعَظِيمُ»: ئەڭ ئۇلۇغ، ئۇلۇغلۇق ۋە كاتتىلىق ئۇنىڭغا خاس بولغان زات.

1. ئايەتنىڭ تەپسىرى:

ئاللاھ تائالا بۇ ئايەتتە ئۆزىنىڭ پادىشاھلىقىنىڭ كەڭلىكىنى ۋە ئۇلۇغلۇقىنى بايان قىلىدۇ. ئاسمانلاردىكى ۋە زېمىندىكى بارلىق مەخلۇقاتلار — كۆرۈنگەن ۋە كۆرۈنمىگەن، يۇقىرى ۋە تۆۋەن، جانلىق ۋە جانسىز — ھەممىسى يالغۇز ئاللاھ تائالانىڭ مۈلۈكىدۇر. ئۇلارنى ئاللاھ يارىتىپ، ئۇلارغا ئىگە بولۇپ، ئۇلارنى ئۆز ھېكمىتى بويىچە ئىدارە قىلىدۇ. بۇنىڭدا ئاللاھنىڭ يەككە-يېگانىلىكى ۋە ھەممە نەرسىگە قادىر ئىكەنلىكى ئېنىق كۆرۈنىدۇ.

ئاندىن ئاللاھ تائالا ئۆزىنىڭ ئىككى ئۇلۇغ سۈپىتىنى — «ئەلئەلىي» ۋە «ئەلئەزىم» نى ئوتتۇرىغا قويىدۇ. «ئەلئەلىي» دېگەن ئاللاھنىڭ زاتى، قۇدرىتى ۋە غالىبلىقى جەھەتتىن ھەممە نەرسىدىن ئۈستۈن ئىكەنلىكىنى بىلدۈرىدۇ. ئۇنىڭ ئۈستۈنلۈكى ھېچقانداق نەرسە بىلەن چەكلەنمەيدۇ ۋە ئۇنىڭغا ھېچقانداق نەرسە غالىب كېلەلمەيدۇ. «ئەلئەزىم» دېگەن بولسا ئاللاھنىڭ زاتىنىڭ ئۇلۇغلۇقى ۋە كاتتىلىقىنى، ئۇنىڭ ئۇلۇغلۇق ۋە كاتتىلىق سۈپەتلىرىنىڭ پەقەت ئۆزىگىلا خاس ئىكەنلىكىنى ئىپادىلەيدۇ.

بۇ ئايەت بىزگە شۇنى ئەسكەرتىدۇكى، پۈتۈن كائىنات ۋە ئۇنىڭدىكى ھەممە نەرسە ئاللاھ تائالانىڭ مۈلۈكى ۋە ئۇنىڭ ئىدارىسى ئاستىدىدۇر. ئاللاھ تائالا ھەممىدىن ئۈستۈن ۋە ھەممىدىن ئۇلۇغدۇر. بۇنداق ئۇلۇغ ۋە قادىر پەرۋەردىگارغا قۇلچىلىق قىلىش، ئۇنىڭغا يۆنەلىش ۋە ئۇنىڭغا تاۋەككۈل قىلىش ھەر بىر مۇئمىننىڭ شەرىپى ۋە بەختىدۇر. ئاللاھ تائالا بىزنى ئۆزىنىڭ ئۇلۇغلۇقىنى تونۇيدىغان، ئۇنىڭغا شۈكۈر قىلىدىغان ۋە ئۇنىڭ يولىدا مۇستەھكەم تۇرىدىغان بەندىلەردىن قىلسۇن.