زخرف سۈرىسى — ئايەت 45

1. ئايەتتىكى ئاچقۇچلۇق سۆزلەرنىڭ مەنىسى:

• «وَاسْأَلْ»: سورا، سوراپ بىل.
• «مَنْ أَرْسَلْنَا مِن قَبْلِكَ مِن رُّسُلِنَا»: سەندىن ئىلگىرى بىز ئەۋەتكەن پەيغەمبەرلەر.
• «أَجَعَلْنَا مِن دُونِ الرَّحْمَٰنِ آلِهَةً يُعْبَدُونَ»: بىز رەھماننى قويۇپ، باشقا ئىلاھلارنى ئىبادەت قىلىنىدىغان قىلىپ بەردۇقمۇ؟

1. ئايەتنىڭ تەپسىرى:

ئى پەيغەمبەر! سەندىن ئىلگىرى ئەۋەتىلگەن پەيغەمبەرلەرنىڭ ئۈممەتلىرىدىن ۋە ئۇلارغا ئەگەشكەن كىشىلەردىن سوراپ باققىن: ئۇلارغا ئەۋەتىلگەن پەيغەمبەرلەر ئاللاھتىن باشقىغا ئىبادەت قىلىشقا چاقىرغانمۇ؟ ھەرگىز ئۇنداق ئەمەس. ئۇلارنىڭ ھەممىسى پەقەت بىر ئاللاھقا ئىبادەت قىلىشقا چاقىرغان، ئۇنىڭغا ھېچ نەرسىنى شېرىك قىلماسلىققا بۇيرۇغان ۋە ئاللاھتىن باشقىغا ئىبادەت قىلىشتىن چەكلىگەن. بۇ سوئال مەككە مۇشرىكلىرىگە ئىسپات بولۇش ئۈچۈندۇر: ھېچقانداق پەيغەمبەر ۋە ھېچقانداق كىتاب ئاللاھتىن باشقىغا ئىبادەت قىلىشنى ئېلىپ كەلمىگەن. پەيغەمبەر ئەلەيھىسسالام بۇنىڭدىن شەك قىلمىغان ۋە ئۇلاردىن سورىمىغان، چۈنكى ئۇ بۇنىڭ ھەقىقىيلىكىنى ئوبدان بىلەتتى. بۇ ئايەت بىزگە شۇنى ئۆگىتىدۇكى، بارلىق پەيغەمبەرلەرنىڭ دەۋىتى بىر ئىدى: يەنى يەككە-يېگانە ئاللاھقا ئىبادەت قىلىش. ئىسلام دىنى پۈتۈن ئىنسانىيەتنى تەۋھىدكە، يەنى ئاللاھنى بىر بىلىشكە ۋە پەقەت ئۇنىڭغا ئىبادەت قىلىشقا چاقىرىدۇ. بۇ دەۋەت ئىبراھىم، مۇسا، ئىسا قاتارلىق بارلىق پەيغەمبەرلەرنىڭ ئورتاق دەۋىتىدۇر. شۇڭا ئىنسانلار ئۈچۈن ئەڭ توغرا يول — بىر ئاللاھقا ئىمان كەلتۈرۈش ۋە پەقەت ئۇنىڭغا قۇلچىلىق قىلىشتۇر. بۇ يول ئىنساننى ھەقىقىي ئازادلىققا، روھىي تىنچلىققا ۋە ئەبەدىي بەختكە يېتەكلەيدۇ.