سوره زخرف — آیه 45

معانی کلمات:

• «اُسْأَلْ»: بپرس، سؤال کن.
• «مِن قَبْلِکَ»: پیش از تو (ای پیامبر).
• «مِن رُّسُلِنَا»: از پیامبران ما.
• «أَجَعَلْنَا»: آیا قرار دادیم؟
• «مِن دُونِ الرَّحْمَٰنِ»: غیر از خداوند رحمان.
• «آلِهَةً»: معبودانی، خدایانی.
• «یُعْبَدُونَ»: که پرستش میشوند.

تفسیر آیه:

ای پیامبر گرامی! از پیامبرانی که پیش از تو فرستادیم و از امتهای آنان بپرس: آیا ما هرگز غیر از خداوند رحمان، معبودانی قرار دادیم که مردم آنها را بپرستند؟ این سؤال برای تأکید و اثبات است، نه برای تردید و نادانی. چرا که همه پیامبران پیشین، امتهای خود را به یکتاپرستی و عبادت خدای یگانه دعوت کردند و هرگز هیچ پیامبری به پرستش غیر خدا فرمان نداد. حتی در شب معراج، پیامبر اسلام با روح پیامبران پیشین دیدار کرد و آنان نیز همین حقیقت را تأیید نمودند که همه آنان بر توحید و یکتاپرستی اتفاق نظر داشتهاند. بنابراین، مشرکان مکه که بتها را میپرستیدند، نه از پیامبران پیشین پیروی کردهاند و نه از کتابهای آسمانی، بلکه راهی کاملاً انحرافی و بیسابقه در میان رسالتهای الهی برگزیدهاند.

فواید و پیامهای آیه:

• وحدت دعوت همه پیامبران الهی: تمام پیامبران از آدم تا خاتم، یک پیام واحد داشتهاند و آن عبادت خدای یگانه و پرهیز از شرک است.
• بطلان شرک و بتپرستی: هیچ پیامبری به پرستش غیر خدا دعوت نکرده است؛ پس هرگونه عبادت غیر خدا، بدعتی بیپایه و مخالف سنت الهی است.
• آرامش دل مؤمنان: پیامبر اسلام با این آیه اطمینان مییابد که بر حق است و راه او همان راه همه انبیای الهی است؛ این مایه قوت قلب و استقامت در برابر مخالفان است.
• محبت به خداوند رحمان: خداوند خود را با نام «رحمان» معرفی کرده تا بندگان بدانند معبودی که شایسته پرستش است، مهربانترین و بخشندهترین است و عبادت او سرشار از لطف و رحمت است.