Zuxruf surasi — Oyat 58

Kalimalarning ma'nolari:

• Âlihatunâ: bizning ilohlarimiz, sig'inadigan narsalarimiz.
• Darabûhu: bu misolni keltirdilar, bu o'xshatishni qildilar.
• Jadalan: bahs, tortishuv, haqni rad etish uchun qilingan kurash.
• Khasimûn: janjalkash, ko'p tortishuvchi, haqdan yuz o'giruvchi odamlar.

Tafsir:

Mushriklar Payg'ambarimiz Muhammad (sollallohu alayhi va sallam)ga shunday deyishdi: "Bizning ilohlarimiz yaxshimi yoki Iso (alayhissalom)mi?" Ular bu so'z bilan Iso alayhissalomning ustidan kulishni va uni o'zlarining butlaridan past darajada ko'rsatishni niyat qilishdi. Ular Payg'ambarimizga: "Agar Iso (alayhissalom) sening da'vatingcha haq payg'ambar bo'lsa-yu, lekin u ham Allohdan o'zga sig'inilgan zotlardan biri bo'lsa, demak u ham do'zaxga tushadigan bo'lsa, biz ham o'z butlarimiz bilan birga do'zaxga kirishga roziymiz", degan ma'noda gapirishdi.

Lekin Alloh taolo ularning bu so'zlarini rad etib, ular bu gapni haqiqatni bilish yoki islomga kirish uchun emas, balki faqat janjal va tortishuv uchun aytganliklarini bildirdi. Ular o'jar, haqdan yuz o'giruvchi, har doim bahs va qarama-qarshilikni yaxshi ko'radigan qavm edilar. Ular haqni qabul qilishni xohlamaydilar, balki har qanday yo'l bilan Payg'ambarimizning da'vatini buzishga urinadilar.

Foydalar:

1. Bu oyat musulmonlarga har doim haqni himoya qilishda sabrli bo'lishni va dushmanlarning hiyla-nayranglariga uchmaslikni o'rgatadi.
2. Bahs va tortishuvda haqni qidirish emas, balki faqat g'alaba qozonishni maqsad qilgan kishilar hech qachon hidoyat topmaydilar. Shuning uchun mo'min inson har doim haqiqatni izlashi va o'z nafsining istaklariga ergashmasligi kerak.
3. Islom dini insonlarni aql-idrok bilan fikr yuritishga, haqni tan olishga va behuda janjallardan qochishga chaqiradi. Payg'ambarimizning da'vati har doim aniq dalillar va hikmatga asoslangan bo'lib, har qanday aqlli inson buni tan oladi.