Ад-Духан сүрәсе — Аять 14

Кайбер сүзләрнең мәгънәләре:

• تولّوا — йөз чөерделәр, баш тарттылар.
• معلّم — берәр кеше өйрәткән, яки укыткан кеше.
• مجنون — дивана, акылдан язган.

Аять тәфсире:

Бу аятьтә Аллаһы Тәгалә кәферләрнең хәлен сыйфатлый: аларга ачык аңлатучы рәсүл килде — Мөхәммәд салләллаһу галәйһи вә сәлләм. Ләкин алар аның чакыруын кабул итмәделәр, киресенчә, аннан йөз чөерделәр һәм аның хакында төрле ялган сүзләр сөйләделәр. Кайберләре: "Аны берәр кеше өйрәтә, ул үзе бернәрсә дә белми, аның китергән сүзләре Аллаһтан түгел", — диделәр. Ә икенчеләре: "Ул дивана, акылсыз кеше", — дип әйттеләр. Алар пәйгамбәрнең хак сүзен кире кактылар һәм аңа иң зур яла ягылган гаепләрне тагарга тырыштылар. Бу — аларның наданлыгы һәм хакны күрмәүчәнлеге аркасында иде.

Аятьтән алынган гыйбрәтләр:

• Пәйгамбәрләргә каршы чыккан кәферләр һәрвакыт төрле ялалар ягарга тырышалар: аларны я укыткан кеше диләр, я дивана диләр. Бу — хак диннең дөреслеген күрсәтә, чөнки ялганчылар хакка каршы килгәндә бернинди дәлил таба алмыйлар, шуңа күрә яла ягуга күчәләр.
• Мөселманнар өчен бу аятьтә зур сабак бар: хак сүзне ишеткәч, аңардан йөз чөерергә түгел, ә уйлап карарга һәм кабул итәргә кирәк.
• Пәйгамбәребезгә ясалган бу ялалар аның хаклыгын раслый — чөнки ул Аллаһтан килгән вәхийне кешеләргә ирештерде, һәм аның дошманнары аңа каршы менә шундый дәлилсез сүзләрдән башка бернәрсә дә әйтә алмадылар.