دخان سۈرىسى — ئايەت 14

1. ئايەتتىكى چۈشەندۈرۈشكە موھتاج سۆزلەر:

— «تَوَلَّوْا»: يۈز ئەگدۈردى، ئىماندىن ۋە ئىتائەتتىن باش تارتىپ ئەگرىدى.

— «مُعَلَّمٌ»: باشقىلار تەرىپىدىن ئۆگىتىلگەن، يەنى ئۇنىڭ ئېيتقانلىرى ئۆزىنىڭ ئەمەس، بەلكى باشقىلاردىن ئۆگىنىۋالغان دېگەن مەنىدە.

— «مَجْنُونٌ»: جىن چالغان، ئەقلىدىن ئايرىلغان دېگەن مەنىدە.

1. ئايەتنىڭ تەپسىرى:

ئۇلار پەيغەمبەر ئەلەيھىسسالامغا كەلگەن ئوچۇق-ئاشكارا ھەقىقەتلەرنى كۆرۈپ تۇرۇپ، ئۇنىڭغا ئىشەنمىدى ۋە ئۇنىڭدىن يۈز ئەگدۈردى. ئۇلار ھەقىقەتنى قوبۇل قىلماقنىڭ ئورنىغا، تۈرلۈك باھانىلەرنى ئوتتۇرىغا قويۇپ، ئۇنىڭغا تۆھمەت چاپلىدى. ئۇلارنىڭ بەزىسى: «ئۇنىڭ ئېيتقانلىرى ئۆزىنىڭ ئەمەس، بەلكى باشقىلار تەرىپىدىن ئۆگىتىلگەن»، دېسە، يەنە بەزىسى: «ئۇ جىن چالغان، ئەقلىدىن ئايرىلغان بىر كىشى»، دېدى. ئۇلار بۇ سۆزلەر بىلەن پەيغەمبەر ئەلەيھىسسالامنىڭ ئەمەلىيەتتە ئاللاھ تەرىپىدىن ئەۋەتىلگەن ھەقىقىي پەيغەمبەر ئىكەنلىكىنى يوشۇرۇشقا ۋە خەلقنى ئۇنىڭدىن يىراقلاشتۇرۇشقا ئۇرۇندى.

ئى ئىنسانلار! بۇ ئايەت بىزگە شۇنى ئەسكەرتىدۇكى، ھەقىقەتنى كۆرۈپ تۇرۇپ ئۇنى رەت قىلىش ۋە ئۇنىڭغا تۆھمەت چاپلاش پەقەت ئىلگىرىكى ئۈممەتلەرگىلا خاس ئەمەس. ھەر قانداق زاماندا ۋە ماكاندا، ھەقىقەتنى قوبۇل قىلىشتىن قورقۇپ، ئۇنىڭغا باھانە ئىزدەيدىغانلار بولىدۇ. ئەمما ئاللاھ تەرىپىدىن كەلگەن ھەقىقەت ھەر قانداق باھانە ۋە تۆھمەتلەردىن ئۈستۈن تۇرىدۇ. پەيغەمبەر ئەلەيھىسسالامنىڭ ئەخلاقى، ئەمەلىيىتى ۋە ئېلىپ كەلگەن ۋەھىيىسى ئۇنىڭ ھەقىقىي پەيغەمبەر ئىكەنلىكىنىڭ ئەڭ روشەن دەلىلىدۇر.

بىز مۇسۇلمان سۈپىتىدە، ھەقىقەتنى قوبۇل قىلىشتا ھەر قانداق باھانە ۋە تۆھمەتلەردىن ساقلىنىشىمىز، پەيغەمبەر ئەلەيھىسسالامنىڭ سۈننىتىگە ئەمەل قىلىشىمىز ۋە ئۇنىڭ ئېلىپ كەلگەن ھەقىقەتلىرىنى قەلبىمىز بىلەن تەستىقلاپ، ئەمەلىيەتتە كۆرسىتىشىمىز كېرەك. ئاللاھ بىزنى ھەقىقەتنى قوبۇل قىلىدىغان ۋە ئۇنىڭغا ئەمەل قىلىدىغان سالىھ بەندىلەردىن قىلسۇن.