سورت دخان — آیت 14

د معنیٰ (معاني الكلمات):

• تَوَلَّوْا: مخه یې واړوله، اعراض یې وکړ.
• مُعَلَّمٌ: هغه څوک چې بل چا ورته ښوولی وي، د بشر له خوا روزل شوی.
• مَّجْنُونٌ: لېونی، هغه څوک چې عقل یې کمزوری وي.

تفسیر (التفسير):

دا آیت د قریشو د سرکښۍ او عناد په اړه خبر ورکوي چې کله رسول الله صلی الله علیه وسلم د حق پیغام ورته وړاندې کړ، نو دوی یې نه یوازې دا چې ونه منله، بلکې له هغه څخه یې مخ واړاوه او پر ضد یې بې بنسټه تورونه ولګول. دوی وویل چې دا سړی (محمد) د یو بل انسان له خوا ښوول شوی دی، یعنې هغه ته دا خبرې بل چا ور زده کړي دي او هغه یې د الله له لوري نه راوړي. ځینو نورو بیا وویل چې هغه لېونی دی او په عقل سره یې خبرې نه کوي. دا دواړه تورونه د دوی د حق منلو څخه د تېښتې لپاره وو، ځکه چې دوی نه غوښتل د حق خبره ومني او نه یې هم د ردولو لپاره کوم منطقي دلیل درلود، نو داسې بې بنسټه تورونه یې ورته ولګول.

فایدې (الفوائد):

• د دې آیت څخه معلومېږي چې د حق د منلو لپاره باید انسان عقل او انصاف وکاروي، نه دا چې د تعصب او عناد له امله بې بنسټه تورونه ولګوي.
• دا آیت موږ ته د صبر او استقامت درس راکوي چې کله د حق د تبلیغ په لاره کې تورونه او سپکاوی راشي، نو باید زړه مو ټینګ وساتو، لکه څنګه چې رسول الله صلی الله علیه وسلم وکړل.
• په دې کې د هغو کسانو لپاره لویه عبرت ده چې د پیغمبرانو او د حق د دعوت کوونکو خلاف بې بنسټه خبرې کوي، ځکه چې الله تعالی به د دوی سزا ورکړي لکه څنګه چې قریشو ته یې ورکړه.
• دا آیت د دې خبرې تصدیق کوي چې د اسلام دښمنان به تل د حق د تبلیغ پر وړاندې داسې بې رحمه او بې انصافه چلند کوي، خو حق به تل بریالی وي.