سوره دخان — آیه 15

معانی کلمات:

• کَاشِفُو الْعَذَابِ: بردارندهگان عذاب (یعنی کسانی که عذاب را برمیدارند).
• قَلِیلًا: اندکی، مدت کوتاهی.
• عَائِدُونَ: بازگشتکنندگان (به کفر و گناه).

تفسیر آیه:

خداوند متعال در این آیه به مشرکان و کافران مکه هشدار میدهد که اگرچه ممکن است برای مدتی کوتاه عذاب را از آنان بردارد و مهلتی به آنان بدهد، اما این مهلت و برداشتن عذاب به معنای رضایت از آنان نیست؛ بلکه آنان پس از این مهلت دوباره به کفر و تکذیب و گمراهی خود بازخواهند گشت و بر گناه و سرکشی خود اصرار خواهند ورزید. این آیه بیانگر آن است که خداوند با علم به سرکشی و لجاجت آنان، بهطور موقت عذاب را برمیدارد تا حجت را بر آنان تمام کند، اما آنان از این فرصت استفاده نکرده و به راه باطل خود ادامه میدهند و در نهایت مستحق عذاب سخت خواهند شد. این رفتار آنان نشاندهندهی فطرت پلید و دشمنی سرسختانهشان با حق است، بهگونهای که هیچ معجزهای و هیچ مهلتی آنان را به راه راست هدایت نمیکند.

فواید و پیامهای آیه:

1. مهلت دادن خداوند، نشانهی رضایت نیست: برداشتن عذاب یا تأخیر در مجازات، به معنای پذیرش اعمال نادرست نیست؛ بلکه فرصتی برای توبه و بازگشت به حق است. انسان نباید از مهلت الهی فریب بخورد و گمان کند که در امان است.
2. لجاجت و سرکشی، مانع هدایت است: کسانی که با دیدن نشانهها و مهلتها باز هم بر گناه اصرار میورزند، در حقیقت خود را از رحمت الهی محروم میکنند و شایستهی عذاب میشوند.
3. توبه و بازگشت به خدا، بهترین بهرهبرداری از مهلت است: مؤمن باید از هر فرصتی که خداوند برای او فراهم میکند، برای اصلاح خود و نزدیکی به خدا استفاده کند و مانند کافران، مهلت را بهانهی ادامهی گناه قرار ندهد.
4. علم خداوند به سرنوشت انسانها: خداوند از پیش میداند که هر کس در برابر مهلتها و هشدارها چه واکنشی نشان میدهد، و این علم الهی باعث میشود که حجت بر بندگان تمام شود و مجازات او عادلانه باشد.