سوره دخان — آیه 56

معانی کلمات:

• یذوقون: میچشند، درک میکنند.
• الموتة الأولى: مرگ نخستین که در زندگی دنیا برای همه انسانها رخ میدهد.
• وقاهم: حفظشان کرد، نگهشان داشت.
• الجحیم: آتش سوزان و دوزخ.

تفسیر آیه:

خداوند متعال در این آیه شریفه، یکی از بزرگترین نعمتهای بهشتی را برای پرهیزگاران بیان میکند: آنان در بهشت هرگز مرگ را نخواهند چشید و تنها همان مرگی که در دنیا تجربه کردهاند، برایشان کافی است و دیگر مرگی در کار نیست. این یعنی جاودانگی کامل و زندگی ابدی بدون هیچ پایان و پایانی. علاوه بر این، خداوند آنان را از عذاب دوزخ نیز حفظ کرده است؛ یعنی هم از نعمت جاودانگی در بهشت برخوردارند و هم از عذاب سوزان جهنم در اماناند. این لطف و رحمت الهی، صرفاً تفضّل و احسانی از سوی خداوند است، نه در برابر عمل آنان، هرچند اعمال نیکشان زمینهساز این رحمت شده است. این کرامت و پاداش بزرگ، همان «فوز عظیم» و رستگاری بزرگی است که هیچ موفقیتی در دنیا با آن قابل مقایسه نیست.

فواید و پیامهای آیه:

• امید به رحمت الهی: این آیه به مؤمنان امید میدهد که اگر در دنیا تقوا پیشه کنند و از گناهان دوری نمایند، خداوند آنها را از ترسناکترین چیزها یعنی مرگ و عذاب دوزخ حفظ خواهد کرد.
• ارزش جاودانگی: زندگی در بهشت بدون مرگ، نشاندهنده کمال رحمت خداوند است و مؤمن را ترغیب میکند که برای رسیدن به این نعمت جاودانه، سختیهای دنیا را تحمل کند.
• اهمیت تقوا: محور اصلی این پاداش، تقوا و پرهیزگاری است؛ پس هرچه انسان در دنیا بیشتر از گناه دوری کند، در آخرت از نعمتهای بیشتری برخوردار خواهد شد.
• شکرگزاری: این آیه انسان را به شکرگزاری از خداوندی دعوت میکند که با وجود گناهان بندگان، باز هم رحمت خود را شامل حال آنان میکند و از عذاب ابدی نجاتشان میدهد.