Ад-Духан сүрәсе — Аять 7

Сүзләрнең мәгънәләре:

• Раббүс-сәмәвәти вәл-әрд: Күкләрнең һәм Җирнең Хуҗасы, тәрбиячесе, идарәчесе.
• Мә бәйнәһүмә: Аларның арасындагы барлык нәрсәләр.
• Мүкъинин: ышанычы нык, аңлый торган кешеләр.

Аять тәфсире:

Бу аятьтә Аллаһы Тәгалә Үзенең бөеклеген һәм кодрәтен искә төшереп, кешеләрнең игътибарын галәмнең төзелешенә юнәлтә. Ул — күкләрнең, Җирнең һәм алар арасындагы барлык нәрсәләрнең — йолдызларның, планеталарның, Җирдәге тереклекнең, һаваның, суның, тауларның, үсемлекләрнең, хайваннарның һәм кешеләрнең дә Раббысы. Аларның барысын да Ул яраткан, тәрбияли, идарә итә һәм үзенең чиксез зирәклеге белән саклый.

Бу олы хакыйкатьне Аллаһы Тәгалә «әгәр сез ышансагыз» дип шарт белән әйтә. Ягъни, әгәр сезнең күңелегездә Аллаһының барлыгына, Аның берлегенә һәм кодрәтенә иман нык булса, әгәр сез галәмдәге бу тәртипне, матурлыкны һәм зирәклекне күреп аңлый алсагыз, ул вакытта сезгә ачык булыр иде ки, бу дөньяның Хуҗасы — бер генә Аллаһ. Шушы ук Раббы сезнең дә, сезнең ата-бабаларыгызның да Хуҗасыдыр. Ул — тереклек бирүче, үлем бирүче, барлык эшләрне идарә итүче. Әгәр моны аңласагыз, димәк, сезгә Аңа гына гыйбадәт кылырга, Аның рәсүлләренә, шул исәптән соңгы пәйгамбәр Мөхәммәдкә (с.г.в.) ияргә кирәк.

Бу аять Аллаһының берлегенә һәм Аның галәмнәрне тәрбияләүче Раббы икәнлегенә дәлил булып тора. Ул — бердәнбер Илаһ, Аңардан башка һәр нәрсә — Аның мәхлукаты, Аңа мохтаҗ.

Аятьтән алынган файдалар:

1. Аллаһы Тәгаләнең кодрәте чиксез зур: күкләр, Җир һәм алар арасындагы барлык нәрсәләр — барысы да Аның кулында. Бу безнең иманыбызны ныгыта һәм Аңа булган ышанычыбызны арттыра.
2. Галәмдәге тәртип һәм матурлык — Аллаһының барлыгына иң зур дәлил. Һәр кеше, тирә-ягына карап, уйлап караса, Раббысын танырга мөмкин.
3. Аллаһы Тәгалә безнең Раббыбыз гына түгел, ә ата-бабаларыбызның да Раббысы. Димәк, без Аңа гына гыйбадәт кылырга, Аның күрсәтмәләренә буйсынырга тиешбез.
4. Иман — күңелдәге ышаныч кына түгел, ул гамәлдә дә чагылырга тиеш. Кем Аллаһыга чын күңелдән ышана, ул Аның рәсүлләренә иярә һәм Аның кушканнарын үти.
5. Бу аять безне тәкәбберлектән арындыра: без — Аллаһының бөек галәмендә кечкенә генә бер өлеш. Шуңа күрә без Аңа тыйнаклык белән гыйбадәт кылырга, Аның рәхмәтенә өметләнергә тиешбез.