دخان سۈرىسى — ئايەت 7

1. ئايەتتىكى ئاساسلىق سۆزلەرنىڭ مەنىسى:

• رَبِّ: پەرۋەردىگار، يارىتىپ تەربىيە قىلغۇچى، ھەممە نەرسىنىڭ ئىگىسى ۋە باشقۇرغۇچىسى.
• السَّمَاوَاتِ: ئاسمانلار، يەنى بىزنىڭ بېشىمىزدىكى بارلىق ئاسمان قاتلاملىرى.
• الْأَرْضِ: زېمىن، يەنى بىز ياشاۋاتقان يەر شارى.
• وَمَا بَيْنَهُمَا: ئۇلارنىڭ ئارىسىدىكى ھەممە نەرسە، يەنى ئاسمان بىلەن زېمىن ئارىسىدىكى بارلىق مەخلۇقاتلار.
• إِن كُنتُم مُّوقِنِينَ: ئەگەر سىلەر ئەقلىڭلار بىلەن ئىشەنچ قىلىدىغان بولساڭلار.

1. ئايەتنىڭ تەپسىرى:

بۇ ئايەت ئىنسانلارنى ئويغا چاقىرىدۇ ۋە ھەقىقەتنى تونۇشقا يېتەكلەيدۇ. ئاللاھ تائالا بۇ ئايەتتە ئۆزىنىڭ ئاسمانلارنىڭ، زېمىننىڭ ۋە ئۇلارنىڭ ئارىسىدىكى بارلىق نەرسىلەرنىڭ پەرۋەردىگارى ئىكەنلىكىنى بىلدۈرىدۇ. بۇ شۇنداق بىر ھەقىقەتكى، ھەر قانداق ئەقىللىق ئىنسان ئويلىنىپ باقسا، ئاسمانلارنىڭ بىپايان كەڭلىكى، زېمىننىڭ مۇكەممەل تۈزۈلۈشى، ئۇلارنىڭ ئارىسىدىكى ھەر بىر نەرسىنىڭ ئۆز ئورنىدا ۋە ئۆز ۋاقتىدا مەۋجۇت بولۇشى — بۇلارنىڭ ھەممىسى بىر ئالەمشۇمۇل پەرۋەردىگارنىڭ بارلىقىغا ۋە بىرلىكىگە دالالەت قىلىدۇ.

ئاللاھ تائالا «ئەگەر سىلەر ئىشەنچ قىلىدىغان بولساڭلار» دەپ، ئىنساننى ئۆز ئەقلىنى ئىشلىتىپ، ئەتراپىدىكى ئالەمگە قاراپ، يارىتىلىشنىڭ ئۇلۇغۋارلىقىنى كۆرۈپ، ھەقىقەتنى تونۇشقا چاقىرىدۇ. بۇ ئايەت شۇنى ئەسكەرتىدۇكى، ئاللاھقا ئىمان كەلتۈرۈش ئەقىلگە مۇۋاپىق، تەبىئىي ۋە زۆرۈر بىر ئىشتۇر. ئاسمان-زېمىن ۋە ئۇلارنىڭ ئارىسىدىكى ھەممە نەرسىنى يارىتىپ، ئۇلارنى رىزىقلاندۇرۇپ، ئۇلارنىڭ ئىشلىرىنى باشقۇرۇپ تۇرغان زات — ئاللاھ تائالادىن باشقا ھېچكىم ئەمەس. شۇڭا، ئەگەر سىلەر ھەقىقەتنى ئىشەنچ بىلەن تونۇماقچى بولساڭلار، ئاللاھنىڭ بىرلىكىنى ۋە ئۇنىڭ پەرۋەردىگارلىقىنى تونۇڭلار، ئۇنىڭغا ئىبادەت قىلىڭلار ۋە ئۇنىڭ پەيغەمبىرىگە ئىمان كەلتۈرۈڭلار.

بۇ ئايەت بىزگە شۇنى ئۆگىتىدۇكى، ئالەمنىڭ ھەر بىر بۇرجىكى ئاللاھنىڭ قۇدرىتىنى ۋە ھېكمىتىنى ئەكس ئەتتۈرۈپ تۇرىدۇ. ئىنسان ئۆزىنىڭ كىچىككىنە ۋۇجۇدىدىن ئەتراپىدىكى ئۇلۇغ ئالەمگە قاراپ، ئۆزىنى ياراتقان زاتنى تونۇشى ۋە ئۇنىڭغا شۈكۈر قىلىشى لازىم. ئاللاھ تائالا بىزنى ھىدايەت قىلغان بۇ ئايەتلەر ئارقىلىق، بىزنىڭ قەلبىمىزنى ئىمان نۇرى بىلەن يورۇتۇشىنى ۋە بىزنى ھەقىقەت يولىدا مۇستەھكەم قىلىشىنى سورايمىز. ئاللاھنىڭ بىرلىكىنى تونۇپ، ئۇنىڭغا ئىخلاس بىلەن ئىبادەت قىلىش — بۇ ھەر بىر ئىنساننىڭ ھاياتىدىكى ئەڭ ئۇلۇغ مەقسىتىدۇر.