Ад-Духан сүрөсү — Аят 7

1. Сөздөрдүн мааниси:

• رَبِّ (Рабби): Ээси, башкаруучусу, тарбиялоочусу, жаратуучусу жана колдоочусу.
• السَّمَاوَاتِ (ас-самааваат): Асмандар, башкача айтканда, жогорку дүйнөлөр.
• وَالْأَرْضِ (вал-ард): Жер.
• وَمَا بَيْنَهُمَا (ва маа байнахума): Экөөнүн ортосундагы нерселердин баары.
• إِن كُنتُم مُّوقِنِينَ (ин кунтум муукиниин): Эгер силер анык ишенип, бекем ыктымалдуу болсоңор.

1. Аяттын түшүндүрмөсү:

Бул аятта Аллах Таала Өзүнүн жалгыз Ээси экенин, асмандардын, жердин жана алардын ортосундагы бардык нерселердин Раббиси (Ээси, Жаратуучусу жана Башкаруучусу) экенин билдирет. Асмандар менен жерди жана алардын арасындагы сансыз жаратылыштарды жараткан, аларды башкарып, тарбиялап турган жалгыз Кудай — Аллах. Бул чындыкка анык ишенип, шектенбеген адамдар Аллахтын жалгыздыгын жана Анын кудуреттүүлүгүн моюнга алышат. Эгер силер чындап эле анык ишенүүчүлөрдөн болсоңор, анда асмандар менен жердин Ээси болгон Аллахка гана сыйынып, Ага эч нерсени шерик кылбай, Анын элчисин (Мухаммад саллаллаху алейхи ва саллам) ыйман келтиришиңер керек. Анткени асмандар менен жердин жаратылышы жана алардын тартиби Аллахтын кудуретүнүн жана жалгыздыгынын ачык далили. Бул далилдерди ой жүгүртүп, терең түшүнгөн адам Аллахтын бар экенине жана жалгыз экенине анык ишенет.

1. Аяттан алынуучу пайдалар:

• Бул аят Аллахтын кудуретүнүн жана жалгыздыгынын чоң далилин көрсөтөт. Асмандар менен жердин жана алардын ортосундагы нерселердин мынчалык кемчиликсиз жана тартиптүү жаратылышы — Аллахтын бар экенине жана жалгыз экенине ачык далил.
• Адам баласын Аллахты таанып-билүүгө, Ага ыйман келтирүүгө жана Анын жалгыздыгын моюнга алууга чакырат. Бул — адамзаттын эң негизги милдети жана бактылуулуктун булагы.
• Ыймандуу адам өзүнүн Раббисин таанып, Ага гана сыйынып, турмушунда Аллахтын буйруктарын аткарып, тыйгандарынан тыйылат. Бул ага дүйнөдө жана акыретте бакыт алып келет.
• Аяттагы «эгер силер анык ишенүүчүлөрдөн болсоңор» деген сөздөр адамды ой жүгүртүүгө, акыл-эсин иштетип, жаратылыштагы Аллахтын белгилерин көрүүгө жана чын ыкластан ыйман келтирүүгө чакырат.
• Ислам дини адамды акыл-эсин иштетип, ой жүгүртүүгө, жаратылышты изилдеп, Аллахтын кудуретүн таанууга үндөйт. Бул диндин илимге жана акылга шайкеш келгендигинин далили.
• Аллахка ыйман келтирүү жана Аны жалгыздоо — жүрөктүн тынчтыгынын, жашоонун маанисинин жана акыреттеги түбөлүк бакыттын негизи. Бул аят адамды ошол бакытка жетүүгө жетелейт.