Ahqof surasi — Oyat 26

Kalimalarning ma’nolari:

• مَكَّنَّاهُمْ – ularga kuch-qudrat va imkoniyat berdik.
• إِن مَّكَّنَّاكُمْ – “ma” zoida (ortiqcha) bo‘lib, ma’nosi: sizlarga bermagan narsalarda.
• أَفْئِدَةً – qalblar, aqllar.
• يَجْحَدُونَ – inkor etadilar, rad etadilar.
• حَاقَ – qamrab oldi, o‘rab oldi, tushdi.

Tafsir:

Alloh taolo Qur’oni Karimda Quraysh kofirlariga o‘git va ogohlantirish berib, ulardan oldin o‘tgan O‘d qavmini eslatmoqda. Ular qudratli va kuchli qavm bo‘lib, Alloh ularga yer yuzida katta imkoniyatlar, boylik, kuch-quvvat va uzoq umr bergan edi. Hatto Alloh taolo ularga siz, ey Quraysh ahli, berilmagan narsalarni bergan edi. Ularga eshitadigan quloqlar, ko‘radigan ko‘zlar va fahmlaydigan qalblar berildi. Ammo bu a’zolar ularga hech qanday foyda bermadi, chunki ular bu ne’matlarni Allohning roziligi yo‘lida ishlatmadilar, balki Allohning oyatlarini inkor etish va Payg‘ambarlarni yolg‘onchi qilishda ishlatdilar. Natijada, ular masxara qilgan azob ularning ustiga tushdi va hech narsa ularni bu azobdan qutqara olmadi. Bu orqali Alloh taolo Quraysh kofirlariga ogohlantirish bermoqda: agar ular ham shu yo‘ldan borsalar, ularning ham boshlariga xuddi shunday azob tushadi.

Foydalar:

1. Alloh taolo insonga bergan har bir ne’mat – quloq, ko‘z, aql – katta imtihondir. Bu ne’matlarni to‘g‘ri yo‘lda ishlatish kerak, aks holda ular inson uchun foyda emas, balki zarar keltiradi.
2. Kuch-quvvat, boylik va imkoniyatlar insonni Allohning azobidan qutqara olmaydi. Haqiqiy najot faqat iymon va solih amallardadir.
3. Allohning oyatlarini masxara qilish – halokatga sabab bo‘ladi. Har bir masxara qilingan haqiqat oxir-oqibat o‘sha kishining boshiga tushadi.
4. Bu oyat musulmonlarga saboq beradiki, ular Allohning ne’matlariga shukr qilishlari va ulardan to‘g‘ri foydalanishlari kerak. Shunda Alloh ularning ne’matlarini ziyoda qiladi.
5. Tarixdan ibrat olish – insonni xato yo‘ldan qaytaradi. O‘tgan ummatlarning qissalari biz uchun saboq va o‘gitdir.