سوره احقاف — آیه 35

معانی واژگان:

• أُولُو الْعَزْمِ: پیامبرانی که در تبلیغ رسالت، استقامت و پایداری والایی داشتند و بر اساس مشهور، عبارتند از: نوح، ابراهیم، موسی، عیسی و محمد (صلی الله علیه وسلم).
• لَا تَسْتَعْجِل لَّهُمْ: برای قومت عذاب را شتابزده نخواه (یعنی تعجیل در نزول عذاب را درخواست نکن).
• لَمْ يَلْبَثُوا: درنگ نکردند و نماندند.
• بَلَاغٌ: این قرآن و آنچه در آن است، ابلاغ و رساندن کامل پیام الهی به مردم است.

تفسیر:

ای پیامبر! بر آزار و تکذیب قومت شکیبا باش، همانگونه که پیامبران صاحب اراده و استقامت (نوح، ابراهیم، موسی و عیسی علیهم السلام) در برابر قوم خود شکیبایی کردند. و برای آنان تعجیل در عذاب نخواه؛ زیرا عذاب الهی به یقین فرا خواهد رسید. در آن روز که عذاب موعود را می‌بینند، چنان هول و عظمت آن آنان را فرا می‌گیرد که گویی در دنیا جز ساعتی کوتاه از یک روز درنگ نکرده‌اند (و تمام عمر دنیا در برابر آن عذاب، ناچیز و کوتاه به نظر می‌رسد). این قرآن و پیام الهی، ابلاغی کامل و کافی برای همه انسان‌هاست تا حجت بر آنان تمام شود. پس آیا جز گروهی که از فرمان خدا خارج شده‌اند و با کفر و گناه از طاعت او سرپیچی کرده‌اند، هلاک می‌شوند؟ (یعنی عذاب الهی تنها دامن‌گیر فاسقان و نافرمانان خواهد شد، نه مؤمنان و صابران).

فواید و پیام‌ها:

1. صبر، رمز پیروزی بر سختی‌ها: همان‌گونه که پیامبران اولوالعزم با استقامت در برابر مشکلات، رسالت خود را به انجام رساندند، مؤمنان نیز باید در برابر ناملایمات زندگی، صبر پیشه کنند و بدانند که پایان صبر، پیروزی و رستگاری است.
2. عذاب الهی حتمی است، اما با حکمت: خداوند در نزول عذاب شتاب نمی‌کند تا بندگان فرصت توبه و بازگشت داشته باشند؛ پس نباید برای نزول عذاب بر کافران عجله کرد، بلکه باید به حکمت الهی اعتماد داشت.
3. دنیا کوتاه و زودگذر است: در برابر عذاب آخرت، تمام عمر دنیا حتی اگر هزاران سال باشد، مانند ساعتی کوتاه به نظر می‌رسد؛ پس عاقلانه است که انسان برای آخرت خود سرمایه‌گذاری کند.
4. قرآن، ابلاغ کامل و حجت تمام: قرآن پیام روشن و کاملی برای همه انسان‌هاست تا هیچ بهانه‌ای برای گمراهی باقی نماند؛ پس بر ماست که آن را بخوانیم، بفهمیم و عمل کنیم.
5. هلاکت تنها نصیب فاسقان است: عذاب الهی شامل حال کسانی می‌شود که از فرمان خدا خارج شده‌اند؛ اما مؤمنان صابر و فرمانبردار، از این عذاب در امانند و این مژده‌ای است برای اهل ایمان که با صبر و تقوا، نجات و سعادت از آنِ آنان خواهد بود.