Muhammad surasi — Oyat 10

Kalimalarning ma'nolari:

• Dam-mara: halok qildi, vayron qildi, ularning uylarini, mol-mulkini va avlodlarini yo'q qildi.
• Am-soluha: shunga o'xshash oqibatlar, jazo turlari.

Tafsir:

Ey Muhammad alayhissalomning qavmi — Makka mushriklari! Ular yer yuzida sayohat qilib, o'zlaridan oldin o'tgan va Allohning payg'ambarlarini yolg'onchi qilgan ummatlarning oxiri qanday bo'lganini ko'rmaydilarmi? Ular o'z kuch-qudratlari va mol-dunyolariga ishonib, haqni rad etishdi. Alloh ularning ustidan azob yuborib, uylarini vayron qildi, o'zlarini ham, mol-mulklarini ham, farzandlarini ham halok qildi. Endi bu oqibat faqat o'tgan ummatlarga xos emas, balki har zamonda va har makonda kufr yo'lini tutgan har bir kimsaga shunga o'xshash jazo tayyorlangandir. Agar Makka mushriklari ham shirk va kufrda davom etsalar, ular ham xuddi shunday halokatga duchor bo'ladilar. Bu oyat ular uchun qattiq ogohlantirish va tahdid bo'lib, Allohning azabidan hech kim qochib qutula olmasligini bildiradi.

Foydalar:

1. Tarix saboqdir — o'tgan xalqlarning taqdiri haqida o'ylash va ularning xatolaridan saboq olish insonni halokatdan saqlaydi.
2. Allohning azabi haq va adolatli bo'lib, u faqat kufr va gunohda davom etganlarga tushadi.
3. Moddiy kuch-qudrat va boylik insonni Allohning jazosidan qutqara olmaydi — bu dunyoda hech narsa Allohning irodasiga qarshi turolmaydi.
4. Qur'on insonlarni fikrlashga, tarixdan ibrat olishga va to'g'ri yo'lga qaytishga chorlaydi — bu rahmdillik va g'amxo'rlikning belgisidir.
5. Har bir davrda kofirlar uchun shunga o'xshash oqibat borligi — Allohning sunnati (qonuni) o'zgarmasligini ko'rsatadi va mo'minlarga sabr-bardosh va ishonch bag'ishlaydi.