Sure Muhammed — Ayet 10

Kelime Anlamları:

• Yesîrû: Gezmek, dolaşmak, yolculuk etmek.
• Fe yanzurû: Bakmak, ibret almak, düşünüp incelemek.
• Âkibet: Son, akıbet, netice.
• Demmera: Yıktı, harap etti, helâk etti.
• Emşâlühâ: Onun benzerleri, onun gibi olanlar.

Tefsir:

Bu âyet-i kerîmede Yüce Allah, kâfirlere ve inkârcılara hitap ederek onları düşünmeye ve ibret almaya davet etmektedir: "Onlar yeryüzünde gezip dolaşmadılar mı ki, kendilerinden önceki milletlerin sonlarının nasıl olduğunu görüp ibret alsınlar?" Bu soru, onların akıllarını başlarına almaları ve geçmiş kavimlerin başına gelen felaketlerden ders çıkarmaları içindir.

Allah Teâlâ, kendilerinden önce yaşamış ve peygamberleri yalanlamış olan Nûh, Âd, Semûd, Lût ve diğer kavimlerin akıbetlerini hatırlatmaktadır. Onlar, güçleri, malları ve saltanatlarıyla şımarmışlar; fakat Allah'ın azabı geldiğinde hiçbir şey onları kurtaramamıştır. Allah onların yurtlarını, evlerini, mallarını ve nesillerini tamamen yok etmiş, onları helâk etmiştir. Geriye sadece ibret alınacak harabeler ve acı hatıralar kalmıştır.

Âyetin sonunda ise şu uyarı yer almaktadır: "Kâfirler için de bunun benzerleri vardır." Yani bu azap ve helâk, sadece geçmiş kavimlere mahsus değildir; kıyamete kadar küfür ve inkâr üzere devam eden her topluluk için benzer cezalar hazırlanmıştır. Bu, özellikle Mekkeli müşriklere yönelik ciddi bir tehdittir: Eğer iman etmez ve peygamberi yalanlamaya devam ederlerse, geçmiş kavimlerin başına gelen felaketlerin benzeri onların da başına gelecektir.

Faydalar ve Hikmetler:

1. Tarih, ibret almak için en büyük öğretmendir. Geçmiş milletlerin başına gelenler, günümüz insanlarına yol gösterir.
2. Allah'ın sünneti (kanunu) değişmez: Küfür ve zulüm üzere ısrar eden toplumlar mutlaka cezalarını çekerler.
3. İnsan, yeryüzünde gezip dolaşırken sadece eğlence ve ticaret için değil, aynı zamanda ibret almak ve düşünmek için de seyahat etmelidir.
4. Güç, mal ve saltanat Allah'ın azabını engelleyemez. Gerçek güç, Allah'a iman ve itaattedir.
5. Bu âyet, Müslümanlara büyük bir müjde ve güven verir: Zalimler ve kâfirler ne kadar güçlü görünseler de sonları hüsrandır.
6. İnsanı düşünmeye ve akletmeye davet eden bu âyet, İslam'ın akla ve ibrete verdiği önemi göstermektedir.