سوره محمد — آیه 28

معانی کلمات:

• أَسْخَطَ اللهَ: چیزی که خداوند را خشمگین میکند؛ یعنی موجبات غضب الهی.
• رِضْوَانَهُ: خشنودی و رضایت خداوند.
• أَحْبَطَ: باطل و بیاثر کرد؛ نابود ساخت.

تفسیر آیه:

این عذاب و کیفرِ سختی که دامنگیر آنان شده، به سبب آن است که از آنچه خداوند را به خشم میآورد پیروی کردند؛ یعنی راه کفر، نفاق و دشمنی با خدا و پیامبرش را در پیش گرفتند و از دستورات الهی سرپیچی نمودند. آنان خشنودی خداوند را ناخوشایند شمردند و از کارهایی که موجب رضایت پروردگار میشود — مانند ایمان به خدا، اطاعت از رسولش و جهاد در راه او — بیزاری جستند. از این رو، خداوند نیز اعمال نیک آنان را که پیش از کفر و نفاق انجام داده بودند، مانند صدقه و صله رحم، بیاثر و نابود ساخت و پاداشی برایشان باقی نگذاشت. به عبارت دیگر، چون آنان راه خشم الهی را برگزیدند و از رضایت او روی گرداندند، سزاوار آن شدند که همه تلاشهایشان تباه گردد و هیچ بهرهای از اعمال خود نبرند.

فواید و پیامهای آیه:

• سرنوشت انسان در گرو انتخاب اوست؛ هر کس راه خشم خدا را بر رضایت او مقدم دارد، باید منتظر تباهی اعمال و نابودی دستاوردهایش باشد.
• ایمان و عمل صالح تنها زمانی ارزش دارد که با اطاعت از خدا و پیامبر همراه باشد؛ اما اگر انسان پس از آن به کفر و نفاق روی آورد، اعمال گذشتهاش نیز از بین میرود.
• این آیه هشداری است برای مؤمنان که همواره رضایت خدا را بر خواستههای نفسانی و وسوسههای شیطان مقدم دارند و هرگز با دشمنان خدا همداستان نشوند.
• محبت به خدا و خشنودی او، بالاترین سرمایه انسان است؛ کسی که این سرمایه را از دست بدهد، همه چیز را از دست داده است، حتی اگر در ظاهر کارهای نیکی انجام داده باشد.