Fəth surəsi — Ayə 12

1) Bəzi sözlərin mənası:

• ظَنَنتُمْ (zənəntum): Güman etdiniz, fikirləşdiniz, zənn etdiniz.
• يَنقَلِبَ (yənqəlibə): Geri dönmək, qayıtmaq.
• زُيِّنَ (züyyinə): Gözəl göstərildi, bəzədildi, cazibədar edildi.
• ظَنَّ السَّوْءِ (zənnəs-səv'): Pis güman, yanlış zənn, xoşagəlməz fikir.
• بُورًا (burən): Həlak olmuş, məhv olmuş, heç bir xeyri olmayan.

2) Ayənin təfsiri:

Bu ayədə Allah-Təala Mədinədən səfərə çıxmayan münafiqlərin və zəif imanlı şəxslərin daxili dünyasını açıb göstərir. Onlar özlərini mal-dövlət və ailə qayğısı ilə məşğul olduqları üçün səfərə çıxmadıqlarını iddia edirdilər. Lakin Allah buyurur ki, əsl səbəb bu deyildi. Əsl səbəb onların qəlbindəki pis zənn və yanlış fikir idi.

Onlar elə güman edirdilər ki, Peyğəmbər (sallallahu aleyhi və səlləm) və onunla birlikdə olan möminlər düşmənlə qarşılaşdıqda tamamilə məhv olacaqlar və bir daha ailələrinin yanına qayıtmayacaqlar. Bu fikri onlara şeytan gözəl göstərmiş, qəlblərində bəzəmişdi. Onlar Allah haqqında pis güman edirdilər — sanki Allah Öz Peyğəmbərinə və möminlərə kömək etməyəcək, onları düşmənin əlində zəif və tək qoyacaqdı. Halbuki Allah hər zaman Öz dinini və elçisini qoruyub üstün edəndir.

Nəticədə onlar elə bir vəziyyətə düşdülər ki, artıq heç bir xeyirə yarayan insanlar olmadılar. Onların qəlbi imandan məhrum oldu, əməlləri puç oldu və həlak olmuş bir qövmə çevrildilər.

Bu ayə bizə çox mühüm bir dərs verir: Allah haqqında yalnız yaxşı güman etmək, Onun köməyinə və vədinə güvənmək lazımdır. Mömin heç vaxt ümidsizliyə qapılmamalı, Allahın dinini və Onun dostlarını tək qoyacağını düşünməməlidir. Allah hər zaman haqqı üstün edər, Öz elçisini və möminləri qoruyar. Kim Allah haqqında pis güman edərsə, nəticədə özü ziyana uğrayar və xeyirdən məhrum olar.

Ey qəlbi imanla döyünən insan! Bil ki, Allah sənə hər zaman yaxındır və sənin köməyinə gələndir. Onun haqqında yalnız gözəl güman et, Onun yolunda səbirli ol və heç vaxt ümidini itirmə. Çünki Allahın vədi haqdır və O, Öz mömin qullarını heç vaxt tək qoymaz.