Moida surasi — Oyat 72

Kalimalarning ma'nolari:

• Masih: Iso alayhissalomning laqabi bo‘lib, "muborak" yoki "yuzi yorug‘" degan ma’nolarni anglatadi.
• Harom qildi: man qildi, taqiqladi.
• Ma’vo: qarorgoh, turadigan joy.
• Ansor: yordamchilar, qutqaruvchilar.

Tafsir:

Alloh taolo o‘zining azaliy ilmi va hukmi bilan qasam ichib aytadiki, "Alloh – bu Masih, Maryamning o‘g‘lidir", degan so‘zni aytgan kimsalar, ya’ni nasorolar, shubhasiz, kofir bo‘ldilar. Chunki ular Allohga xos bo‘lgan ilohiy sifatlarni bir inson – Iso alayhissalomga nisbat berdilar. Holbuki, Masihning o‘zi ham banda edi. U o‘z qavmi – Banu Isroilga qarab: "Ey Isroil avlodlari! Allohga ibodat qilinglar. U mening Robbim va sizlarning Robbingizdir", deb aytgan edi. Ya’ni, Iso o‘zini ham, ularni ham Allohning bandalari ekanini e’lon qilib, faqat yolg‘iz Allohga ibodat qilishga chaqirgan. U hech qachon o‘zini iloh deb da’vo qilmagan.

So‘ngra Alloh taolo ogohlantirib aytadiki, kim Allohga ibodatda biron narsani yoki biron kimsani sherik qilsa, Alloh unga jannatni harom qilgan, ya’ni uning jannatga kirishiga aslo ruxsat berilmaydi. Uning qarorgohi doimiy ravishda olov – jahannam bo‘ladi. Bunday zolim kimsalar uchun Allohning azobidan qutqaradigan, ularga yordam beradigan hech qanday yordamchi bo‘lmaydi.

Foydalar:

• Bu oyat musulmonlarni tavhid – yolg‘iz Allohga ibodat qilish e’tiqodida mustahkam bo‘lishga undaydi va shirkning har qanday ko‘rinishidan qattiq ogohlantiradi.
• Iso alayhissalomning o‘zi ham Allohning bandasi ekani bayon qilinib, unga ilohiy maqom berishning noto‘g‘riligi ko‘rsatilgan. Bu esa musulmonlarning Iso alayhissalomga bo‘lgan to‘g‘ri ehtiromini mustahkamlaydi.
• Allohning rahmati keng bo‘lsa-da, shirk – kechirilmaydigan eng katta gunoh ekani eslatiladi. Bu mo‘minlarni har doim e’tiqodlarini poklab, faqat Allohga tavakkal qilishga chorlaydi.
• Jannat va do‘zaxning haq ekani, har bir inson o‘z amaliga yarasha jazosini olishi ta’kidlanadi. Bu esa odamlarni yaxshi amallarga undaydi va gunohlardan qaytaradi.