Qof surasi — Oyat 24

Kalimalarning ma'nolari:

• أَلْقِيَا: Ikkovingiz tashlang, otib yuboring.
• كَفَّارٍ: Kufrni ko'p qiluvchi, haqni inkor etuvchi.
• عَنِيدٍ: Haqdan yuz o'giruvchi, o'jarlik bilan qarshilik qiluvchi, zolim.

Tafsir:

Alloh taolo o'sha kuni bandalarni hisob-kitob qilib bo'lgach, ikkita farishtaga — biri kofirni mahshar maydoniga haydab keluvchi, ikkinchisi esa uning gunohlariga guvoh bo'luvchi farishtalarga xitob qilib aytadi: "Ikkovingiz ham bu kofirni qattiq azob bilan ushlang va uni jahannam oloviga tashlang! U haqni ko'p inkor qiluvchi, o'jarlik bilan qarshilik qiluvchi, Allohning birligini tan olmaydigan, bandalarga zulm qiluvchi va Allohning chegaralaridan tashqariga chiqib ketuvchi kimsadir. U molini xudo yo'lida sarflashdan bosh tortuvchi, Allohning va'dasi va tahdidiga shubha qiluvchi, o'ziga yaralgan narsalarni o'zidan boshqalarga bermaydigan, o'ta ochko'z va xasis kimsadir. U Allohdan o'zga narsalarga sig'inib, Unga shirk keltirgan edi. Endi uni jahannamning eng og'ir azobiga tashlanglar!"

Bu xitob Alloh taoloning buyrug'i bo'lib, u kofir va gunohkorlarga nisbatan qattiq g'azab va jazolashni ifodalaydi. Ba'zi ulamolar bu xitobning "ألقِ ألقِ" ma'nosida ekanligini, ya'ni ta'kid uchun takrorlanganini aytganlar. Shuningdek, bu xitob farishtalarga emas, balki to'g'ridan-to'g'ri jahannam qo'riqchilariga ham bo'lishi mumkin, degan qarashlar ham bor.

Foydalar:

1. Bu oyat kofirlar va gunohkorlar uchun og'ir bir ogohlantirish bo'lib, insonni o'z qilmishlari haqida o'ylashga va tavba qilishga undaydi.
2. Alloh taoloning adolati mukammal ekanini ko'rsatadi — har bir kishi o'zi qilgan amaliga yarasha jazolanadi yoki mukofotlanadi.
3. Inson o'z molini Alloh yo'lida sarflashga, xasislik va ochko'zlikdan saqlanishga chaqiriladi, chunki bu fazilatlar kofirlarning xususiyatlaridandir.
4. Haqni tan olish va unga bo'ysunish — najot yo'li ekanini, o'jarlik va takabburlik esa halokatga olib borishini anglatadi.
5. Bu oyat mo'minlarga sabr va taqvo bilan yashashni, oxirat kuniga ishonch bilan tayyorgarlik ko'rishni o'rgatadi.