Qof surasi — Oyat 25

Kalimalarning ma'nolari:

• Mannā': qattiq to'suvchi, bermaydigan.
• Lil-khayr: yaxshilik (mol, haq, zakot, sadaqa)ga to'sqinlik qiluvchi.
• Mu'tad: haddan oshuvchi, zolim, Allohning chegaralaridan tashqariga chiqib, bandalariga zulm qiluvchi.
• Murīb: shubha qiluvchi, Allohning va'dasi va azobiga ishonmaydigan, dini haqida shak-hadasi bor kishi.

Tafsir:

Alloh taolo o'sha kuni farishtalarga (sayoqchi va guvoh bo'lgan farishtalarga) buyuradi: "Jahannamga tashlanglar har bir o'sha kofirni, haqni inkor etuvchini, o'jarlik bilan qarshilik qiluvchini! U yaxshilikni (ya'ni, molidan zakot berishni, haqini ado etishni, saxiylikni) qattiq to'suvchi, haddan oshuvchi, Allohning va'dasi va azobidan shubha qiluvchi, o'z diniga ishonchsiz bo'lgan kimsadir. U Allohga shirk keltirib, Uning o'rniga O'zining maxluqotidan boshqa narsalarga ibodat qilgan edi. Bas, uni qattiq azobga tashlanglar!"

Ya'ni, bu tavsiflar barchasi bir kishida jam bo'lgan: u haqni inkor etgan, yaxshilikka to'sqinlik qilgan, zulmda haddan oshgan va oxiratga shubha bilan qaragan. Shuning uchun uning jazosi ham shu qadar og'ir bo'ladi.

Foydalar:

• Yaxshilik qilishdan to'sish, baxillik qilish — kufr va azobning sabablaridan ekanini bildiradi. Musulmon kishi saxovatli bo'lishi, molidan zakot va sadaqa berishi kerak.
• Haddan oshish, zulm qilish — Allohning g'azabiga sabab bo'ladi. Har bir inson o'zini tuta bilishi, Allohning chegaralaridan chiqmasligi lozim.
• Allohning va'dasiga (jannat va do'zaxga) shubha qilish — insonni halokatga yetaklaydi. Iymonli kishi Allohning va'dasiga qat'iy ishonadi va shu ishonch uni yaxshi amallarga yetaklaydi.
• Bu oyat musulmonlarga ogohlantirishdir: yaxshilikni to'sish, zulm va shubha — bu kufr alomatlari bo'lib, ulardan qattiq hazar qilish kerak.