Qaf surəsi — Ayə 5

Söz izahları:

• كَلِمَةُ "بَلْ" — burada əvvəlki fikri düzəldən və ya ondan dönüş edən bir bağlayıcıdır; mənası "əksinə", "doğrusu belə deyil" kimidir.
• "كَذَّبُوا" — "yalan saydılar", "təkzib etdilər" deməkdir.
• "الْحَقّ" — "haqq", yəni doğru olan, gerçək olan; burada Qurana işarə edir.
• "لَمَّا جَاءَهُمْ" — "onlara gəldiyi zaman" mənasındadır.
• "أَمْرٍ مَّرِيجٍ" — "qarışıq, çaşqın, tərəddüdlü bir iş/hal" deməkdir; insanın bir qərara gələ bilmədiyi, sabit qalmadığı vəziyyət.

Ayənin təfsiri:

Bu ayədə Allah-Təala müşriklərin Qurana qarşı mövqeyini açıqlayır. Onlar haqq — yəni Allahın kəlamı olan Quran — onlara gəldiyi zaman onu yalan saydılar. Halbuki onların bu rəftarı həqiqəti axtarmaqdan irəli gəlmirdi; sadəcə olaraq haqqı qəbul etmək istəmədilər.

Onların vəziyyəti çox qəribədir: bir dəfə "bu şeirdir" deyir, başqa dəfə "bu kahin sözüdür" deyirlər. Yəni Quran barəsində heç bir sabit fikirləri yoxdur, bir qərara gələ bilmirlər. Onlar çaşqınlıq içindədirlər, hansı iddianın üzərində dayanacaqlarını bilmirlər. Bu, onların haqqa qarşı mübarizəsinin əslində nə qədər zəif və əsassız olduğunu göstərir.

Ey insan! Bir düşün: əgər bir söz həqiqətən haqq olsaydı, ona qarşı çıxanların bu qədər çaşqın və tərəddüdlü olması onun haqq olduğunu bir daha təsdiqləməzmi? Quranın qarşısında müşriklərin bu sabitsiz mövqeyi əslində Quranın haqq olduğunun ən böyük dəlillərindən biridir. Çünki batil həmişə çaşqın olur, haqq isə sabit və aydındır.

Gəlin biz də Quranın haqq olduğunu qəlbimizlə qəbul edək, onun nuru ilə yoluxaq və bu çaşqınlıqdan, tərəddüddən uzaq olub sabit iman sahiblərindən olaq. Allah bizə haqqı haqq kimi göstərib ona tabe olmağı, batili batil kimi göstərib ondan uzaq durmağı nəsib etsin.