Аз-Зарият сүрөсү — Аят 53

1. Аяттагы түшүндүрүүнү талап кылган сөздөр:

• أَتَوَاصَوْا — «Алар бири-бирине осуят кылыштыбы?» — башкача айтканда, мурункулар кийинкилерге, же кийинкилер мурункуларга ушул нерсени (пайгамбарды жалганга чыгарууну) айтып, керээз кылып калтырыштыбы?
• بِهِ — «аны менен» — башкача айтканда, пайгамбарды (ﷺ) жалганга чыгаруу менен.
• طَاغُونَ — «тагут болгон, чектен чыккан коом» — Аллахтын чегинен ашып, акыйкаттан баш тартып, текеберлик жана бузукулук кылган адамдар.

1. Аяттын түшүндүрмөсү:

Бул аятта Аллах Таала пайгамбарды (ﷺ) жалганга чыгарган адамдарга кайрылып, аларга суроо берет: «Мурунку муундар да, кийинки муундар да пайгамбарды жалганга чыгарууну бири-бирине осуят кылып, керээз кылып калтырыштыбы?» Бул суроо аларды айыптоо жана жемелөө маанисинде айтылган. Чындыгында, алар бири-бирине ушундай нерсени айтып калтырышкан эмес. Бирок алардын жүрөктөрү жана иш-аракеттери окшош болгондуктан, ар бир муун ошол эле жалганга чыгарууну кайталап отурган. Аларды ушул нерсеге бириктирген нерсе — алардын тагуттугу, башкача айтканда, акыйкаттан текеберлик менен баш тартып, чектен чыгып, жер бетинде бузукулук кылып, Аллахка каршы күнөөкөрлүк кылуусу. Алардын жүрөктөрүндөгү текеберлик жана бузукулук аларды бири-бирине окшош кылып, ар бир муундун оозунан ошол эле жалган сөздү чыгарган.

1. Аяттан алынуучу пайдалар:

• Бул аят адамдарды акыйкатты ойлонуп, текеберликтен жана чектен чыгуудан сактанууга чакырат. Аллах Таала адамдарды жалганга чыгарууга эмес, акыйкатты кабыл алууга үндөйт.
• Ислам дини адамдын жүрөгүн тазалоого, текеберликтен арылууга жана акыйкатты моюнга алууга чакырат. Бул аят аркылуу биз мурункулардын каталарынан сабак алып, акыйкатты кабыл алууга умтулушубуз керек.
• Аллах Таала адамдарды жалганга чыгарууну эмес, акыйкатты издөөнү жана ага баш ийүүнү каалайт. Бул аят бизди текеберликтен жана бузукулуктан сактанып, акыйкат жолуна түшүүгө чакырат.
• Ислам дини — акыйкат жана адилеттик дини. Ал адамдарды бири-бирине жакшылык кылууга, акыйкатты айтууга жана текеберликтен алыс болууга үндөйт. Бул аят аркылуу биз акыйкатты сүйүүгө жана ага бекем карманууга умтулушубуз керек.