سوره ذاریات — آیه 58

معانی کلمات:

• الرَّزَّاقُ: بسیار روزی‌دهنده؛ کسی که روزی همه موجودات را پیوسته و بی‌دریغ می‌رساند.
• ذُو الْقُوَّةِ: صاحب قدرت کامل و بی‌نهایت.
• الْمَتِينُ: بسیار نیرومند و استوار؛ کسی که قدرتش هرگز سست و زوال‌پذیر نیست.

تفسیر آیه:

خداوند متعال در این آیه، خود را با دو صفت برجسته معرفی می‌کند تا بندگانش را به توکل بر او و اطاعت از فرمانش ترغیب نماید. نخست می‌فرماید: به یقین، تنها خداوند است که روزی‌دهنده همه آفریدگان است. اوست که روزی تمام جنبندگان، از انسان و جن گرفته تا پرندگان و حیوانات و حتی موجودات نادیده را تضمین کرده و هیچ موجودی از رزق او بی‌بهره نمی‌ماند. همه آفریده‌ها در هر لحظه به فضل و رحمت او نیازمندند و او به تنهایی عهده‌دار روزی همگان است.

سپس می‌فرماید: او ذُو الْقُوَّةِ الْمَتِينُ است؛ یعنی خداوند دارای قدرتی است که هیچ چیز بر آن غلبه نمی‌کند و هیچ نیرویی در برابر آن تاب مقاومت ندارد. قدرت او استوار، کامل و بی‌پایان است و تمام جن و انس و همه مخلوقات در برابر عظمت او خاضع و تسلیم‌اند. او نه تنها روزی‌دهنده است، بلکه بر همه چیز تواناست و هیچ‌کس نمی‌تواند او را ناتوان سازد یا از اراده‌اش جلوگیری کند.

این آیه در ادامه سخن خداوند به پیامبرش آمده است که: من از شما روزی نمی‌خواهم و انتظار ندارم که مرا اطعام کنید؛ بلکه من خودم روزی‌دهنده شما هستم. پس شما نیز به جای دل‌مشغولی به رزق و روزی، به فرمان‌های من عمل کنید و مرا عبادت نمایید تا به فلاح و رستگاری برسید.

فواید و پیام‌های آیه:

1. توکل بر خدا: وقتی بدانیم روزی‌دهنده واقعی تنها خداست، دل‌هایمان از وابستگی به مخلوقات آزاد می‌شود و در جستجوی روزی، به درگاه او توکل می‌کنیم و از حرام و گناه پرهیز می‌کنیم.
2. آرامش خاطر: یقین به اینکه خداوند روزی همه را تضمین کرده، اضطراب و نگرانی را از دل مؤمن می‌زداید و او را به آرامشی عمیق می‌رساند.
3. تقویت ایمان به قدرت الهی: شناخت قدرت بی‌پایان خداوند، انسان را در برابر سختی‌ها و مشکلات استوار می‌سازد و او را از ترس و واهمه در برابر قدرتمندان دنیا رهایی می‌بخشد.
4. انگیزه اطاعت و عبادت: وقتی بدانیم خداوند نه تنها نیازی به ما ندارد، بلکه خودش روزی‌دهنده ماست، با عشق و شوق بیشتری به عبادت او روی می‌آوریم و سعی می‌کنیم در مسیر رضایت او گام برداریم.
5. دعوت به تلاش و کار: رزاق بودن خداوند به معنای دست‌روی‌داشتن نیست؛ بلکه مؤمن با توکل بر خدا، با تلاش و کوشش در مسیر حلال، روزی خود را جستجو می‌کند و می‌داند که نتیجه کار او به دست خداست.