Tur surasi — Oyat 15

Kalimalarning ma'nolari:

• Sihr: Sehr, afsun.
• Tubsirun: Ko'rasizlar, ilg'aysizlar.

Tafsir:

Ushbu oyatda Alloh taolo do'zax ahliga nisbatan masxaraomuz savol tarzida xitob qilmoqda: "Endi bu — siz ko'rayotgan azob — sehrmi? Yoki sizlar (haqiqatni) ko'rmayapsizlarmi?" Ya'ni, dunyoda payg'ambarlar keltirgan haqni sehr deb atagan edingiz. Endi mana bu azobni ham sehr deya olasizlarmi? Yo'q, bu sehr emas, balki haqiqatning o'zidir. Sizlar endi uni ko'rib turibsizlar, lekin bu ko'rish sizga foyda bermaydi. Go'yo ularga aytiladi: "Sizlar dunyoda ham haqni ko'rmas edingiz, endi ham bu azobni ko'rmayapsizlarmi?!" Bu ularning ahvolini yanada achinarli qilib ko'rsatish va ularni haqorat qilish uchundir. Keyingi oyatlarda esa ularga aytiladi: "Endi bu olovning issiqligini totinglar. Sabr qilasizlarmi yoki sabr qilmaysizlarmi — baribir. Sizlarga faqat qilgan amallaringizning jazosi berilmoqda."

Oyatdan olinadigan saboqlar:

1. Haqiqatni inkor qilish oqibati: Dunyoda haqni sehr deb ataganlar, oxiratda o'sha haqiqatning azobini ko'rib, endi uni inkor eta olmaydilar. Bu har bir inson uchun ogohlantirishdir — haqni tan olishga shoshilish kerak.
2. Ko'rish va ko'rmaslik o'rtasidagi farq: Ko'z bilan ko'rish emas, balki qalb bilan idrok etish muhimdir. Qalbi ko'r bo'lgan kishi dunyoda ham, oxiratda ham haqiqatni anglay olmaydi.
3. Masxara qilishning oqibati: Alloh taolo ularni masxara qilish bilan ularning qilgan masxaralariga javob beradi. Bu esa kimsa boshqalarni masxara qilmasligi kerakligini, aks holda oxiratda sharmanda bo'lishini o'rgatadi.
4. Jazo — amalga yarasha: Azobning og'irligi ularning dunyodagi qilmishlariga mos keladi. Bu esa adolatning to'liq amalga oshishini ko'rsatadi va mo'minlarga taskin beradi.
5. Imonning qadri: Bu oyat mo'minlarga imon ne'matining qanchalik buyukligini eslatadi. Chunki ular dunyoda haqni ko'rib, unga ergashdilar va shu bilan azobdan najot topdilar.